Okręt torpedowy

Dziś prezentuję kolejną nowatorską (jak sądzę) jednostkę – okręt torpedowy. Nie jest to co prawda torpedowiec w pełnym tego słowa znaczeniu, a raczej jednostka która mógłby podejść skrycie, najczęściej pod osłoną nocy, do bazy nieprzyjaciela i tam zaatakować jego okręty. Stąd w jej konstrukcji nie kierowałem się dążeniem do prędkości, która zbyt imponująca nie jest – zresztą biorąc pod uwagę poziom ówczesnych silników parowych przy tej wielkości okrętu duża i tak by nie mogła być. Za to okręt ma szczątkowe ożaglowanie (!) co może się przydać przy skrytym ataku, jeśli akurat wiały by sprzyjające wiatry. Oczywiście, jest to tylko uboczna możliwość, zasadniczo okręt ma działać napędzany silnikiem parowym.  Wydaje się, że możliwości bojowe jednostki są cokolwiek ograniczone, niemniej jednak w porównaniu z poprzednikami wyposażonymi jedynie w miny (czy jak kto woli torpedy) wytykowe stanowi on znaczący postęp. Ponadto, trzeba powiedzieć, że  bodaj żadna inna flota na świecie na ten czas (ok. 1874 r.) niczym lepszym w dziedzinie broni torpedowej nie dysponowała..

Oczywiście musi tu paść pytanie – skąd już w pierwszej połowie lat 70-tych XIX w. polska flota miała by mieć do dyspozycji torpedę samobieżną? Wprawdzie Robert Whitehead pierwszy model samobieżnego pocisku podwodnego opracował już w 1866 r., ale miało to miejsce w austriackim wówczas Fiume i trudno oczekiwać, by Austriacy tak nowatorską broń nam udostępnili. Podobnie Wielka Brytania – do której wkrótce Whitehead przeniósł produkcję swoich torped. Musimy więc założyć, że torpeda powstała własnymi siłami – na szczęście mamy osobę Stefana Drzewieckiego, który miał, co prawda nieco później, ale jednak niepodważalne osiągnięcia w dziedzinie nowatorskich sposobów prowadzenia wojny na morzu (okręty podwodne, torpedy itd.). W rzeczywistości już w 1872 r. Drzewiecki został mianowany przez Wlk. Ks. Konstantego członkiem i doradcą Komitetu Technicznego Marynarki Rosyjskiej. Nic nie stoi na przeszkodzie, by w naszej alternatywnej rzeczywistości ten sam Konstanty, jako monarcha polski, zaoferował podobną funkcję Drzewieckiemu we flocie polskiej, by ten zajął się konstruowaniem np. samobieżnego pocisku podwodnego. Sądzę też, że nic nie sprzeciwia się przyjęciu tezy, iż Drzewiecki byłby w stanie opracować projekt w miarę sprawnie (jak na ówczesne realia, rzecz jasna) działającej samobieżnej torpedy już w pierwszej połowie lat 70-tych XIX w. (nawet jeśli nie poruszającej się w zanurzeniu, to przynajmniej po powierzchni wody, co powinno być stosunkowo łatwiejsze do osiągnięcia, a i tak stanowiło by zagrożenie dla zaatakowanej jednostki).  

Mątwa, polish torpedo boat laid down 1874

Displacement:
    167 t light; 171 t standard; 192 t normal; 209 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    105,41 ft / 105,41 ft x 18,21 ft x 7,25 ft (normal load)
    32,13 m / 32,13 m x 5,55 m  x 2,21 m
    1 - 15,0" / 381 mm submerged torpedo tubes

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 704 ihp / 525 Kw = 14,20 kts
    Range 1 300nm at 8,00 kts
    Bunker at max displacement = 38 tons (100% coal)

Complement:
    33

Cost:
    £0,020 million / $0,080 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 100 tons, 52,3%
    Hull, fittings & equipment: 61 tons, 31,6%
    Fuel, ammunition & stores: 25 tons, 13,0%
    Miscellaneous weights: 6 tons, 3,1%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      37 lbs / 17 Kg = 0,5 x 6 " / 152 mm shells or 0,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,48
    Metacentric height 0,8 ft / 0,2 m
    Roll period: 8,8 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 36 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,00
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,52

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,483
    Length to Beam Ratio: 5,79 : 1
    'Natural speed' for length: 10,27 kts
    Power going to wave formation at top speed: 64 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -21,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        5,05 ft / 1,54 m
       - Forecastle (24%):    4,53 ft / 1,38 m
       - Mid (50%):        4,00 ft / 1,22 m
       - Quarterdeck (29%):    4,00 ft / 1,22 m
       - Stern:        4,56 ft / 1,39 m
       - Average freeboard:    4,33 ft / 1,32 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 204,2%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 38,1%
    Waterplane Area: 1 207 Square feet or 112 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 59%
    Structure weight / hull surface area: 31 lbs/sq ft or 153 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,93
        - Longitudinal: 2,40
        - Overall: 1,02
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is extremely poor
    Room for accommodation and workspaces is extremely poor
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability
 

      

Nowa kanonierka flat-iron

Dzisiaj prezentuję drugie wcielenie kanonierki flat-iron - tym razem z ożaglowaniem. Jest to nieco niestandardowe rozwiązanie jak na okręt tej klasy, ale sporadycznie się zdarzało - np. na jednostkach chińskich.

Raróg, polish flat-iron gunboat laid down 1875

Displacement:
    198 t light; 212 t standard; 242 t normal; 267 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    90,94 ft / 88,94 ft x 23,36 ft x 7,58 ft (normal load)
    27,72 m / 27,11 m x 7,12 m  x 2,31 m

Armament:
      1 - 7,99" / 203 mm guns in single mounts, 197,81lbs / 89,73kg shells, 1875 Model
      Breech loading gun in deck mount
      on centreline forward
    Weight of broadside 198 lbs / 90 kg
    Shells per gun, main battery: 80

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 2 shafts, 482 ihp / 360 Kw = 12,00 kts
    Range 1 600nm at 8,00 kts
    Bunker at max displacement = 55 tons (100% coal)

Complement:
    39

Cost:
    £0,037 million / $0,148 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 25 tons, 10,2%
    Machinery: 66 tons, 27,4%
    Hull, fittings & equipment: 101 tons, 41,6%
    Fuel, ammunition & stores: 44 tons, 18,3%
    Miscellaneous weights: 6 tons, 2,5%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      88 lbs / 40 Kg = 0,4 x 8,0 " / 203 mm shells or 0,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,59
    Metacentric height 1,2 ft / 0,4 m
    Roll period: 8,8 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 44 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,29
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,78

Hull form characteristics:
    Hull has low forecastle
    Block coefficient: 0,539
    Length to Beam Ratio: 3,81 : 1
    'Natural speed' for length: 9,43 kts
    Power going to wave formation at top speed: 67 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 2,00 ft / 0,61 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        4,49 ft / 1,37 m
       - Forecastle (12%):    4,49 ft / 1,37 m (6,99 ft / 2,13 m aft of break)
       - Mid (66%):        5,48 ft / 1,67 m
       - Quarterdeck (15%):    5,97 ft / 1,82 m
       - Stern:        5,97 ft / 1,82 m
       - Average freeboard:    5,89 ft / 1,79 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 165,5%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 57,5%
    Waterplane Area: 1 435 Square feet or 133 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 58%
    Structure weight / hull surface area: 48 lbs/sq ft or 232 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,84
        - Longitudinal: 5,35
        - Overall: 1,01
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Raróg (1875)
Wiła (1875)
Rokitnik (1876)

Flota polska w XIX w. - kanonierka flat-iron

Jednostka, która dzisiaj prezentuje, należy do bardzo popularnej latach 70-tych i 80-tych XIX w. klasy okrętów wojennych. Jest to kanonierka typu „flat-iron” (żelazko – od kształtu tych okrętów), czyli mały okręt wyposażony w jedno ciężkie działo. Okręty tej klasy budowane były nieomal masowo prze wszystkie ważniejsze floty tamtych czasów, jako tanie okręty obrony wybrzeża. Doświadczenia wojenne (np. bitwa pod Foochow, gdzie chińskie okręty tej klasy zostały dosłownie rozstrzelane przez krążowniki francuskie) wykazały jednak, że niezbyt się do tego nadają, za to mogą się sprawdzić jako okręty ofensywne, do ostrzału pozycji lądowych które są nieruchome, a dzięki małemu zanurzeniu można było podejść do nich bliżej niż większymi okrętami. Dzięki stosowaniu na ogół dwóch śrub napędowych, kanonierki te były zazwyczaj dość zwrotne, ale przy swych rozmiarach – nie grzeszyły nadmiernie dobrą dzielnością morską. Przez to również okręty te nie nadawały się do walki z wrogimi jednostkami pływającymi, które przy większych wymiarach były lepszą platformą dla dział i zapewniały lepsze warunki ich obsłudze.

Cechą wspólną prawie wszystkich kanonierek typu „flat-iron” było umieszczenie jednego ciężkiego działa (czasem monstrualnie wręcz wielkiego – na włoskich  okrętach była to 16-calówka!) na stanowisku na dziobie, z możliwością strzelania wzdłuż osi wzdłużnej okrętu lub z niewielkim od niej odchyleniem (chodziło o to, że odrzut działa mógł by zagrozić stabilności jednostki w przypadku strzału na burtę). Ciekawostką jest, że z racji niezwykłej relacji wagi dział do wielkości tych jednostek zwano je nieraz wręcz pływającymi lawetami dla dział.

Pierwsza kanonierka „flat-iron” dla floty polskiej jest wyposażona w jedno działo odtylcowe kal. 203 mm (więc wcale nie takie wielkie na tle okrętów innych flot) i podobnie jak większość analogicznych jednostek w innych flotach – pozbawiona jest ożaglowania.

Wilkołak, polish flat-iron gunboat laid down 1874

Displacement:
    187 t light; 200 t standard; 220 t normal; 236 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    86,98 ft / 84,97 ft x 23,23 ft x 7,58 ft (normal load)
    26,51 m / 25,90 m x 7,08 m  x 2,31 m

Armament:
      1 - 7,99" / 203 mm guns in single mounts, 193,99lbs / 87,99kg shells, 1874 Model
      Breech loading gun in deck mount
      on centreline forward
    Weight of broadside 194 lbs / 88 kg
    Shells per gun, main battery: 80

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 2 shafts, 466 ihp / 348 Kw = 12,00 kts
    Range 1 500nm at 7,00 kts
    Bunker at max displacement = 36 tons (100% coal)

Complement:
    28 - 37

Cost:
    £0,036 million / $0,142 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 24 tons, 11,0%
    Machinery: 62 tons, 28,1%
    Hull, fittings & equipment: 101 tons, 45,9%
    Fuel, ammunition & stores: 33 tons, 15,0%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      75 lbs / 34 Kg = 0,4 x 8,0 " / 203 mm shells or 0,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,61
    Metacentric height 1,2 ft / 0,4 m
    Roll period: 8,7 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 43 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,29
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,72

Hull form characteristics:
    Hull has low forecastle
    Block coefficient: 0,515
    Length to Beam Ratio: 3,66 : 1
    'Natural speed' for length: 9,22 kts
    Power going to wave formation at top speed: 68 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 2,00 ft / 0,61 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        4,49 ft / 1,37 m
       - Forecastle (14%):    4,49 ft / 1,37 m (6,99 ft / 2,13 m aft of break)
       - Mid (65%):        5,48 ft / 1,67 m
       - Quarterdeck (15%):    5,97 ft / 1,82 m
       - Stern:        5,97 ft / 1,82 m
       - Average freeboard:    5,85 ft / 1,78 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 170,9%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 55,2%
    Waterplane Area: 1 333 Square feet or 124 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 54%
    Structure weight / hull surface area: 51 lbs/sq ft or 249 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,87
        - Longitudinal: 6,27
        - Overall: 1,06
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Wilkołak (1874)
Strzyga (1874)
Rusałka (1874)
Południca (1874)
Wodnik (1875)
Zmora (1875)

Flota polska w XIX w. - transportowiec

Kolejna jednostka dla naszej floty to poniższy transportowiec. Jednostka jest inspirowana brytyjskimi transportowcami typu Euphrates, zbudowanymi w latach 1866-67 do przewożenia żołnierzy do Indii. Podobnie jak one, mógłby zapewnić transport oddziałów wojska do kolonii, a w wypadku wojny – pełnić także funkcję krążownika pomocniczego (po dozbrojeniu, bo na czas pokoju uzbrojenie jego jest czysto symboliczne).

Kurlandia, polish troopship/cargo laid down 1873 (Engine 1874)

Displacement:
    3 037 t light; 3 111 t standard; 3 617 t normal; 4 021 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    271,42 ft / 267,95 ft x 44,36 ft x 19,26 ft (normal load)
    82,73 m / 81,67 m x 13,52 m  x 5,87 m

Armament:
      2 - 3,43" / 87,0 mm guns in single mounts, 14,97lbs / 6,79kg shells, 1873 Model
      Breech loading guns in deck mounts
      on centreline ends, evenly spread
    Weight of broadside 30 lbs / 14 kg
    Shells per gun, main battery: 150

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 1 041 ihp / 777 Kw = 10,50 kts
    Range 5 600nm at 8,00 kts
    Bunker at max displacement = 909 tons (100% coal)

Complement:
    222

Cost:
    £0,142 million / $0,570 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 4 tons, 0,1%
    Machinery: 236 tons, 6,5%
    Hull, fittings & equipment: 1 243 tons, 34,4%
    Fuel, ammunition & stores: 580 tons, 16,0%
    Miscellaneous weights: 1 554 tons, 43,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      2 889 lbs / 1 310 Kg = 193,0 x 3,4 " / 87 mm shells or 0,6 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 0,91
    Metacentric height 1,2 ft / 0,4 m
    Roll period: 16,9 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 60 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,02
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,553
    Length to Beam Ratio: 6,04 : 1
    'Natural speed' for length: 16,37 kts
    Power going to wave formation at top speed: 28 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 30
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -13,00 degrees
    Stern overhang: 3,48 ft / 1,06 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        19,95 ft / 6,08 m
       - Forecastle (18%):    18,44 ft / 5,62 m
       - Mid (50%):        17,95 ft / 5,47 m
       - Quarterdeck (19%):    18,44 ft / 5,62 m
       - Stern:        18,44 ft / 5,62 m
       - Average freeboard:    18,39 ft / 5,61 m

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 69,5%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 120,0%
    Waterplane Area: 8 071 Square feet or 750 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 176%
    Structure weight / hull surface area: 78 lbs/sq ft or 381 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,83
        - Longitudinal: 5,27
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is excellent
    Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

600 soldiers

Flota polska w XIX w. - monitor dwuwieżowy

A dziś taki sobie monitor:-) Bez specjalnego uzasadnienia taktycznego – po prostu zachciało mi się zafundować naszej flocie okręt z diagonalnym ustawieniem artylerii, do którego to sposobu jej rozmieszczenia mam pewną słabość. Powiedzmy że ma to być uzupełnienie trójki starszych monitorów z lat 60-tych.. (prezentowanych w poście z 01.10.2013 r.).

Połąga, polish monitor laid down 1873

Displacement:
    1 661 t light; 1 733 t standard; 1 801 t normal; 1 854 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    213,81 ft / 213,81 ft x 49,41 ft x 10,93 ft (normal load)
    65,17 m / 65,17 m x 15,06 m  x 3,33 m

Armament:
      4 - 7,99" / 203 mm guns (2x2 guns), 190,16lbs / 86,26kg shells, 1873 Model
      Breech loading guns in Coles/Ericsson turrets
      on side, all amidships
    Weight of broadside 761 lbs / 345 kg
    Shells per gun, main battery: 85

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    5,98" / 152 mm    157,22 ft / 47,92 m    4,49 ft / 1,37 m
    Ends:    3,50" / 89 mm      56,04 ft / 17,08 m    4,49 ft / 1,37 m
      0,56 ft / 0,17 m Unarmoured ends
      Main Belt covers 113% of normal length

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    11,0" / 279 mm    7,52" / 191 mm              -

   - Armour deck: 0,98" / 25 mm, Conning tower: 10,98" / 279 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 712 ihp / 531 Kw = 10,40 kts
    Range 1 300nm at 7,00 kts
    Bunker at max displacement = 121 tons (100% coal)

Complement:
    137 - 179

Cost:
    £0,161 million / $0,644 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 95 tons, 5,3%
    Armour: 566 tons, 31,4%
       - Belts: 217 tons, 12,1%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 184 tons, 10,2%
       - Armour Deck: 130 tons, 7,2%
       - Conning Tower: 35 tons, 1,9%
    Machinery: 164 tons, 9,1%
    Hull, fittings & equipment: 836 tons, 46,4%
    Fuel, ammunition & stores: 139 tons, 7,7%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      1 537 lbs / 697 Kg = 8,1 x 8,0 " / 203 mm shells or 0,8 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,40
    Metacentric height 3,1 ft / 1,0 m
    Roll period: 11,7 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 25 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,06
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,25

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,546
    Length to Beam Ratio: 4,33 : 1
    'Natural speed' for length: 14,62 kts
    Power going to wave formation at top speed: 34 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        3,02 ft / 0,92 m
       - Forecastle (23%):    3,02 ft / 0,92 m
       - Mid (50%):        3,02 ft / 0,92 m
       - Quarterdeck (20%):    3,02 ft / 0,92 m
       - Stern:        3,02 ft / 0,92 m
       - Average freeboard:    3,02 ft / 0,92 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 69,4%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 29,9%
    Waterplane Area: 7 119 Square feet or 661 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 109%
    Structure weight / hull surface area: 103 lbs/sq ft or 504 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 1,01
        - Longitudinal: 1,00
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is extremely poor
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability
 

Flota polska w XIX w. - kanonierka "kolonialna"

Kolejny okręt to kanonierka, ale tym razem nie przybrzeżna, ale przeznaczona do dalszych wypadów. Można by ją nazwać kolonialną, bowiem obmyśliłem ją sobie jako okręt do działań w odległych posiadłościach zamorskich, które w latach 70-tych XIX w. dla naszego państwa zdecydowany jestem pozyskać:-) Dla odpowiedniej autonomiczności okręt ma wciąż napęd żaglowy, ale też przyzwoity jak na te czasy zasięg wynoszący ponad 3000 mil morskich. Z kolei niezbyt imponujące jest uzbrojenie artyleryjskie, składające się z zaledwie dwóch dział kal. 152 mm – ale wydaje się, że do zaprowadzania porządku w koloniach, prowadzenia służby patrolowej i „prezentowania bandery” w czasie pokoju to powinno być wystarczające. 

Syrena, polish gunboat laid down 1872

Displacement:
    725 t light; 755 t standard; 935 t normal; 1 079 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    202,91 ft / 192,36 ft x 28,41 ft x 11,58 ft (normal load)
    61,85 m / 58,63 m x 8,66 m  x 3,53 m

Armament:
      2 - 5,98" / 152 mm guns in single mounts, 78,22lbs / 35,48kg shells, 1872 Model
      Breech loading guns in deck mounts
      on centreline, all amidships
    Weight of broadside 156 lbs / 71 kg
    Shells per gun, main battery: 120

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 995 ihp / 742 Kw = 12,80 kts
    Range 3 200nm at 9,00 kts
    Bunker at max displacement = 325 tons (100% coal)

Complement:
    161

Cost:
    £0,075 million / $0,298 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 20 tons, 2,1%
    Machinery: 234 tons, 25,1%
    Hull, fittings & equipment: 399 tons, 42,6%
    Fuel, ammunition & stores: 210 tons, 22,4%
    Miscellaneous weights: 73 tons, 7,8%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      749 lbs / 340 Kg = 9,6 x 6,0 " / 152 mm shells or 0,3 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,17
    Metacentric height 1,0 ft / 0,3 m
    Roll period: 11,9 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 100 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,33
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,517
    Length to Beam Ratio: 6,77 : 1
    'Natural speed' for length: 13,87 kts
    Power going to wave formation at top speed: 42 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 12,00 degrees
    Stern overhang: 7,48 ft / 2,28 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        14,47 ft / 4,41 m
       - Forecastle (22%):    11,98 ft / 3,65 m
       - Mid (50%):        11,48 ft / 3,50 m
       - Quarterdeck (20%):    11,98 ft / 3,65 m
       - Stern:        12,50 ft / 3,81 m
       - Average freeboard:    12,10 ft / 3,69 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 105,8%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 96,0%
    Waterplane Area: 3 566 Square feet or 331 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 134%
    Structure weight / hull surface area: 55 lbs/sq ft or 270 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,85
        - Longitudinal: 5,07
        - Overall: 1,01
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is adequate
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
    Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Syrena (1872)
Centaur (1872)
Cyklop (1873)
Meduza (1873)

Flota polska w XIX w. - taranowiec

Udane staranowanie włoskiego pancernika Re d’Italia w trakcie bitwy pod Lissą uczyniło w oczach wielu taranowanie podstawowym sposobem walki na morzu. Z perspektywy czasu wydaje się, że był to pogląd błędny, bowiem do udanych przypadków taranowania dochodziło zawsze w sytuacjach specyficznych – albo na ciasnych wodach śródlądowych, albo (jak pod Lissą) albo też taranowane były przypadkowo okręty które akurat zostały unieruchomione. Niemniej wówczas, zwłaszcza wobec relatywnej nieskuteczności ówczesnej artylerii w stosunku do pancerza, oraz małej ilości doświadczeń bojowych sądzono inaczej. Wyrazem tego było powstanie nowej klasy okrętów przeznaczonych specjalnie toczenia walki w ten sposób – taranowców, a także przystosowanie do tego okrętów innych klas, poprzez wyposażanie ich w tarany.

Wobec powszechności poglądów o skuteczności taktyki taranowania, postanowiłem i naszą flotę wyposażyć w wyspecjalizowany do tego zadania okręt. Jednostka ma sporą szybkość, oraz dwie śruby dla lepszej zwrotności – bowiem te cechy wydają się kluczowe dla możliwości skutecznego taranowania. Oprócz tego, okręt posiada pancerz w części dziobowej, a także jedno działo w wieży artyleryjskiej na dziobie – te cechy oczywiście również są determinowane przewidywanym sposobem walki.

Zawisza Czarny, polish ram laid down 1871 (Engine 1872)

Displacement:
    1 922 t light; 1 972 t standard; 2 221 t normal; 2 420 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    222,21 ft / 221,69 ft x 38,58 ft x 16,14 ft (normal load)
    67,73 m / 67,57 m x 11,76 m  x 4,92 m

Armament:
      1 - 5,98" / 152 mm guns in single mounts, 76,61lbs / 34,75kg shells, 1871 Model
      Breech loading gun in Coles/Ericsson turret
      on centreline forward
    Weight of broadside 77 lbs / 35 kg
    Shells per gun, main battery: 120

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Ends:    4,92" / 125 mm      71,10 ft / 21,67 m    7,41 ft / 2,26 m
      150,59 ft / 45,90 m Unarmoured ends

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    9,84" / 250 mm    5,91" / 150 mm              -

   - Armour deck: 1,06" / 27 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 2 shafts, 3 490 ihp / 2 604 Kw = 15,50 kts
    Range 2 000nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 449 tons (100% coal)

Complement:
    259

Cost:
    £0,190 million / $0,761 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 10 tons, 0,4%
    Armour: 283 tons, 12,7%
       - Belts: 96 tons, 4,3%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 68 tons, 3,1%
       - Armour Deck: 119 tons, 5,4%
       - Conning Tower: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 822 tons, 37,0%
    Hull, fittings & equipment: 693 tons, 31,2%
    Fuel, ammunition & stores: 299 tons, 13,4%
    Miscellaneous weights: 115 tons, 5,2%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      908 lbs / 412 Kg = 11,8 x 6,0 " / 152 mm shells or 0,3 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,31
    Metacentric height 1,9 ft / 0,6 m
    Roll period: 11,7 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 56 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,04
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,11

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,563
    Length to Beam Ratio: 5,75 : 1
    'Natural speed' for length: 14,89 kts
    Power going to wave formation at top speed: 53 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -54,00 degrees
    Stern overhang: 0,52 ft / 0,16 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        9,48 ft / 2,89 m
       - Forecastle (22%):    8,46 ft / 2,58 m
       - Mid (50%):        8,46 ft / 2,58 m
       - Quarterdeck (15%):    8,99 ft / 2,74 m
       - Stern:        9,48 ft / 2,89 m
       - Average freeboard:    8,76 ft / 2,67 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 128,9%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 61,6%
    Waterplane Area: 6 042 Square feet or 561 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 105%
    Structure weight / hull surface area: 75 lbs/sq ft or 364 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,92
        - Longitudinal: 1,98
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped