"Zabójca pancerników"

Jak się okazuje, w XIX w. nie tylko we flocie francuskiej pojawiały się nieortodoksyjne projekty okrętów wojennych. Swoje na koncie ma też Royal Navy, która zbudowała np. opancerzony taranowiec Polyphemus z 1881 r. W latach 90-tych pomysł odżył, przyjmując postać projektu tzw. „battleship exterminator” czyli po naszemu – zabójcy pancerników ;) Generalnie chodziło o okręt wyposażony w taran i wyrzutnie torped, z opancerzonym wypukłym pokładem niczym na krążownikach pancernopokładowym, zdolny do osiągania nadzwyczajnej jak na swoje czasy prędkości. Okręt miał wypierać 3200 ton przy wymiarach ok. 107 m x 12 m i mieć pokład pancerny o grubości od 32 do 57 mm. Konstrukcyjnie wygląda więc jak niemal typowy, niezbyt duży krążownik pancernopokładowy. Tym go wyróżnia, to gigantycznej mocy siłownia mająca osiągając 35000 KM, co miało by rozpędzić okręt do 35 w. (!). Oczywiście, był to nadmierny optymizm, gdyż w realiach lat 90-tych XIX w. nie dało się osiągnąć takich parametrów. Mnie w toku symulacji udało się zmieścić na tym okręcie układ napędowy o mocy 11750 KM, co pozwala osiągnąć 22 w. (teoretycznie można by „urwać” jeszcze trochę prędkości schodząc z CS do wartości 0,50, ale już bardzo niewiele, a program i tak narzeka że „Caution: Hull subject to strain in open-sea” (choć przy tej wyporności teoretycznie nie powinien). Szczegóły uzbrojenia nie są znane, ale z dostępnego rysunku wynika, że okręt miał mieć taran, a wiele wskazuje na to, że uzupełnieniem tego uzbrojenia miały być wyrzutnie torped (ja przyjąłem 6 wyrzutni torped Whiteheada kal. 457 mm) oraz szybkostrzelna artyleria małokalibrowa (u mnie jest to 12 działek Hotchkissa kal. 57 mm i 8 – kal. 47 mm). 

Javelin, british ram laid down 1893 (Engine 1894)

Displacement:
    2 816 t light; 2 907 t standard; 3 238 t normal; 3 503 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    354,89 ft / 351,41 ft x 39,50 ft x 16,01 ft (normal load)
    108,17 m / 107,11 m x 12,04 m  x 4,88 m

Armament:
      12 - 2,24" / 57,0 mm guns in single mounts, 5,06lbs / 2,30kg shells, 1883 Model
      Breech loading guns in deck mounts 
      on side, evenly spread
      6 - 1,85" / 47,0 mm guns in single mounts, 2,93lbs / 1,33kg shells, 1885 Model
      Breech loading guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      2 - 1,85" / 47,0 mm guns in single mounts, 2,93lbs / 1,33kg shells, 1885 Model
      Breech loading guns in deck mounts 
      on centreline ends, evenly spread
    Weight of broadside 84 lbs / 38 kg
    Shells per gun, main battery: 500
    6 - 18,0" / 457 mm submerged torpedo tubes

Armour:
   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    0,75" / 19 mm          -                  -
    2nd:    0,75" / 19 mm          -                  -
    3rd:    0,75" / 19 mm          -                  -

   - Armour deck: 1,57" / 40 mm (deck 1,26" / 32 mm, slopes 2,24" / 57 mm), Conning tower: 5,98" / 152 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines, 
    Direct drive, 2 shafts, 11 745 ihp / 8 762 Kw = 22,00 kts
    Range 4 200nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 596 tons (100% coal)

Complement:
    214 - 279

Cost:
    £0,361 million / $1,444 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 11 tons, 0,3%
    Armour: 315 tons, 9,7%
       - Belts: 0 tons, 0,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 15 tons, 0,5%
       - Armour Deck: 272 tons, 8,4%
       - Conning Tower: 28 tons, 0,9%
    Machinery: 1 811 tons, 55,9%
    Hull, fittings & equipment: 680 tons, 21,0%
    Fuel, ammunition & stores: 423 tons, 13,1%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      625 lbs / 283 Kg = 110,6 x 2,2 " / 57 mm shells or 0,3 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,77
    Metacentric height 3,2 ft / 1,0 m
    Roll period: 9,3 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 75 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,02
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,51

Hull form characteristics:
    Hull has raised forecastle, raised quarterdeck 
    Block coefficient: 0,510
    Length to Beam Ratio: 8,90 : 1
    'Natural speed' for length: 18,75 kts
    Power going to wave formation at top speed: 52 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -26,00 degrees
    Stern overhang: 3,48 ft / 1,06 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        17,45 ft / 5,32 m
       - Forecastle (19%):    16,96 ft / 5,17 m (10,01 ft / 3,05 m aft of break)
       - Mid (50%):        10,01 ft / 3,05 m
       - Quarterdeck (16%):    16,96 ft / 5,17 m (10,01 ft / 3,05 m before break)
       - Stern:        17,45 ft / 5,32 m
       - Average freeboard:    12,53 ft / 3,82 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 217,5%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 83,1%
    Waterplane Area: 9 334 Square feet or 867 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 73%
    Structure weight / hull surface area: 44 lbs/sq ft or 214 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,72
        - Longitudinal: 1,09
        - Overall: 0,75
    Caution: Hull subject to strain in open-sea
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is extremely poor
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
    Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather
 

Przebudowa POW typu Bouvines

Dwa pancerniki obrony wybrzeża typu Bouvines dotrwały w służbie w podrzędnych rolach (tender okrętów podwodnych, służba dozorowa) aż do czasów pierwszej wojny światowej. Wpadłem jednak na pomysł bojowego ich wykorzystania, co mogło by mieć miejsce w specyficznych okolicznościach. Jak wiadomo, w początkach 1915 r. alianci podjęli próbę forsowania Dardaneli za pomocą licznych starych pancerników. Okręty te jednak nie były do tego specjalnie przystosowane, ich płaskotorowy ogień prowadzony do fortów tureckich był umiarkowanie skuteczny, a one same poniosły ciężkie straty na minach. Wpadłem więc na pomysł specjalnie przystosowanych do walki z fortami okrętów, które miały  by szansę okazać się bardziej skutecznymi. Z racji koniecznego pośpiechu przebudowa ma charakter dość pobieżny i ogranicza się tylko do niezbędnych ulepszeń. Okręty, w miejsce dotychczasowych dział kal. 305 mm które zdjęto, otrzymały dwa 16-tonowe moździerze oblężnicze Schneider Mle 1914 kal. 279 mm, strzelające pociskami o wadze 205-275 kg na odległość do 11 km. Opancerzenie poziome wzmocniono poprzez dodanie nowych płyt pancernych o grubości 70 mm, doprowadzając do sumarycznej jego grubości 162 mm. Zlikwidowano obydwie wyrzutnie torped. Na dziobie zamontowano  wytyki do montażu trału parawanowego, mające odsunąć trał od kadłuba okrętu co polepsza jego zabezpieczenie przed minami. Małokalibrowa artyleria (1- i 3-funtowe działka Hotchkissa) w większości została zastąpiona działami 75 mm (pozostawiono jedynie 4 działka na maszcie)   

Bouvines, french bomb vessel laid down 1890 (Engine 1892), rebuilt 1915

Displacement:
    6 206 t light; 6 379 t standard; 6 683 t normal; 6 927 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    294,13 ft / 294,13 ft x 58,33 ft x 23,43 ft (normal load)
    89,65 m / 89,65 m x 17,78 m  x 7,14 m

Armament:
      2 - 10,98" / 279 mm guns in single mounts, 606,25lbs / 275,00kg shells, 1914 Model
Breech loading mortars 
      on centreline ends, evenly spread
      8 - 3,94" / 100 mm guns in single mounts, 30,05lbs / 13,63kg shells, 1889 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, all amidships, 4 raised mounts - superfiring
      8 - 2,95" / 75,0 mm guns in single mounts, 12,87lbs / 5,84kg shells, 1908 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, evenly spread, 2 raised mounts
      4 - 1,85" / 47,0 mm guns in single mounts, 2,93lbs / 1,33kg shells, 1885 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, all forward, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 605 lbs / 274 kg
    Shells per gun, main battery: 100

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    18,3" / 464 mm    110,40 ft / 33,65 m    6,23 ft / 1,90 m
    Ends:    13,8" / 350 mm    183,66 ft / 55,98 m    6,23 ft / 1,90 m
      Main Belt covers 58% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:          -              -            12,6" / 320 mm
    2nd:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -

   - Armour deck: 6,38" / 162 mm, Conning tower: 3,15" / 80 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines, 
    Direct drive, 2 shafts, 6 092 ihp / 4 545 Kw = 16,00 kts
    Range 3 900nm at 8,00 kts
    Bunker at max displacement = 548 tons (100% coal)

Complement:
    369 - 480

Cost:
    £0,433 million / $1,732 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 76 tons, 1,1%
    Armour: 2 935 tons, 43,9%
       - Belts: 1 258 tons, 18,8%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 197 tons, 2,9%
       - Armour Deck: 1 456 tons, 21,8%
       - Conning Tower: 24 tons, 0,4%
    Machinery: 1 088 tons, 16,3%
    Hull, fittings & equipment: 2 108 tons, 31,5%
    Fuel, ammunition & stores: 477 tons, 7,1%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      10 725 lbs / 4 865 Kg = 85,8 x 6,3 " / 160 mm shells or 2,2 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,27
    Metacentric height 3,5 ft / 1,1 m
    Roll period: 13,2 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 74 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,09
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,48

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,582
    Length to Beam Ratio: 5,04 : 1
    'Natural speed' for length: 17,15 kts
    Power going to wave formation at top speed: 51 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -21,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        17,95 ft / 5,47 m
       - Forecastle (25%):    16,96 ft / 5,17 m
       - Mid (65%):        16,96 ft / 5,17 m (8,46 ft / 2,58 m aft of break)
       - Quarterdeck (20%):    8,46 ft / 2,58 m
       - Stern:        9,48 ft / 2,89 m
       - Average freeboard:    14,21 ft / 4,33 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 62,4%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 93,5%
    Waterplane Area: 12 339 Square feet or 1 146 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 117%
    Structure weight / hull surface area: 111 lbs/sq ft or 544 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 1,16
        - Longitudinal: 3,09
        - Overall: 1,28
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
    Good seaboat, rides out heavy weather easily

Bouvines (1892, rebuilt 1915)
Amiral Trehouart (1893, rebuilt 1915)
 

Niemieckie scouty

Klasą okrętów, jakich przed PWS nie „dorobiła się” flota niemiecka były małe szybkie krążowniki  przeznaczone na flagowce flotylli niszczycieli, w efekcie czego funkcję taką pełnić musiały „zwykłe” niszczyciele, co nie było rozwiązaniem optymalnym. Okręty takie miały wprawdzie wystarczającą szybkość, by pływać z resztą flotylli, ale też dowodzenie z ich pokładu nie było zbyt wygodne, z uwagi na relatywnie małe rozmiary i ciasnotę takich jednostek. Brytyjczycy postawili na tzw. scouty, które okazały się rozwiązaniem lepszym, nawet jeśli czasem odstawały prędkością od reszty flotylli. Wpadłem więc na pomysł podobnych jednostek dla floty niemieckiej. Okręty zostały skonstruowane z naciskiem na prędkość która wyniosła 30 w. Mają też dość silne uzbrojenie torpedowe wynoszące 6 wyrzutni kal. 500 mm. Nieco mniejszy nacisk, analogicznie do niszczycieli, położono na uzbrojenie artyleryjskie, składające się z 6 dział kal. 105 mm. Nie są też przesadnie opancerzone – ochronę zapewnia pokład pancerny o grubości 30 mm ze skosami 40 mm. Typ liczy sobie 8 jednostek – po jednej dla każdej z ośmiu flotylli niszczycieli Hochseeflotte. 

Thorn, german scout cruiser laid down 1910 (Engine 1911)

Displacement:
    2 509 t light; 2 604 t standard; 3 150 t normal; 3 587 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    398,69 ft / 398,20 ft x 40,42 ft x 14,01 ft (normal load)
    121,52 m / 121,37 m x 12,32 m  x 4,27 m

Armament:
      4 - 4,13" / 105 mm guns in single mounts, 35,32lbs / 16,02kg shells, 1906 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, evenly spread
      Aft Main mounts separated by engine room
      2 - 4,13" / 105 mm guns in single mounts, 35,32lbs / 16,02kg shells, 1906 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, all aft
    Weight of broadside 212 lbs / 96 kg
    Shells per gun, main battery: 250
    6 - 19,7" / 500 mm above water torpedoes

Armour:
   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -
    2nd:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -

   - Armour deck: 1,30" / 33 mm (1,18" / 30 mm deck, 1,57" / 40 mm slopes), Conning tower: 1,97" / 50 mm

Machinery:
    Coal and oil fired boilers, steam turbines, 
    Geared drive, 2 shafts, 37 683 shp / 28 112 Kw = 30,00 kts
    Range 4 000nm at 15,00 kts
    Bunker at max displacement = 984 tons (90% coal)

Complement:
    209 - 273

Cost:
    £0,327 million / $1,308 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 26 tons, 0,8%
    Armour: 282 tons, 8,9%
       - Belts: 0 tons, 0,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 17 tons, 0,6%
       - Armour Deck: 255 tons, 8,1%
       - Conning Tower: 9 tons, 0,3%
    Machinery: 1 550 tons, 49,2%
    Hull, fittings & equipment: 650 tons, 20,6%
    Fuel, ammunition & stores: 641 tons, 20,4%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      1 060 lbs / 481 Kg = 30,0 x 4,1 " / 105 mm shells or 0,4 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,88
    Metacentric height 3,6 ft / 1,1 m
    Roll period: 9,0 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 50 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,05
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,98

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,489
    Length to Beam Ratio: 9,85 : 1
    'Natural speed' for length: 19,95 kts
    Power going to wave formation at top speed: 62 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -4,00 degrees
    Stern overhang: 0,49 ft / 0,15 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        20,93 ft / 6,38 m
       - Forecastle (18%):    19,46 ft / 5,93 m
       - Mid (26%):        18,96 ft / 5,78 m (11,98 ft / 3,65 m aft of break)
       - Quarterdeck (9%):    11,98 ft / 3,65 m
       - Stern:        11,98 ft / 3,65 m
       - Average freeboard:    14,01 ft / 4,27 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 166,0%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 95,9%
    Waterplane Area: 10 618 Square feet or 986 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 82%
    Structure weight / hull surface area: 37 lbs/sq ft or 180 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,58
        - Longitudinal: 0,88
        - Overall: 0,60
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Thorn (1911)
Kiel (1911)
Munster (1912)
Bonn (1912)
Gottingen (1913)
Schwerin (1913)
Koslin (1914)
Essen (1914)
 

Wielki niszczyciel rosyjski

Na początku 1917 r. powstał w Rosji niecodzienny projekt gigantycznego niszczyciela. Powstał on na podstawie doświadczeń z walk morskich podczas I wojny światowej oraz opinii floty, zgodnie z którymi uznano, że nie ma potrzeby budowy dodatkowych szybkich lekkich krążowników, a jako ich ersatz postrzegano właśnie duże niszczyciele. W założeniu okręt  miał być zdolny do niszczenia wrogich niszczycieli, zadawania krążownikom takich uszkodzeń że były by zmuszone do zaprzestania pościgu, rozpoznania oraz ofensywnego stawiania min. Inż. Matrosow, któremu powierzono zadanie, oparł się na jednym z podtypów niszczycieli typu Nowik, który wydłużył do monstrualnych 130 m. Charakterystyczne dla okrętu było zgrupowanie większości dział kal. 130 mm w linii w rufowej części okrętu. Twórca wychodził z założenia, że w krótkim momencie po napotkaniu wroga maksymalna siła ognia okrętu powinna umożliwić jego zniszczenie (w przypadku niszczyciela), lub uszkodzenie (w przypadku krążownika). Projektu oczywiście nie skierowano do realizacji z powodu rewolucji, ale i tak był krytykowany jako nierealistyczny (jeśli faktycznie miał zabierać 300 min, jak to jest podawane, to bez wątpienia trudno to uznać na realne). Poddałem okręt weryfikacji przez Springsharpa i efekty są następujące: udało się uzyskać zakładane 34 w. prędkości maksymalnej, ale zamiast 300 min, okręt „na stałe” nie zabiera ich wcale (uznałem, że nie jest to stawiacz min i nie ma sensu obciążanie go takim ciężarem). Przy czym przewiduję, że w wypadku operacji minowej, wyjątkowo można ich zabrać jakąś ilość, kosztem dociążenia jednostki i spadku prędkości. Ale na pewno nie byłoby to 300 szt., bo po prostu nie ma miejsca na pokładzie na taką ilość. Natomiast zasięg wynosi 3700 Mm przy prędkości 15 w. (podawane 1000 Mm przy 25 w. trudno bowiem uznać za ekonomiczne wykorzystanie napędu). 

 

Ochotnik, russian large destroyer laid down 1917 (Engine 1918)

Displacement:
    1 753 t light; 1 874 t standard; 2 100 t normal; 2 280 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    423,28 ft / 412,14 ft x 36,75 ft x 11,25 ft (normal load)
    129,02 m / 125,62 m x 11,20 m  x 3,43 m

Armament:
      8 - 5,12" / 130 mm guns in single mounts, 67,03lbs / 30,40kg shells, 1912 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, evenly spread
      2 - 2,99" / 76,0 mm guns in single mounts, 13,39lbs / 6,07kg shells, 1913 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      2 - 0,30" / 7,6 mm guns in single mounts, 0,01lbs / 0,00kg shells, 1905 Model
      Machine guns in deck mounts 
      on side, all forward, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 563 lbs / 255 kg
    Shells per gun, main battery: 250
    9 - 18,0" / 457 mm above water torpedoes

Machinery:
    Oil fired boilers, steam turbines, 
    Geared drive, 2 shafts, 45 914 shp / 34 252 Kw = 34,00 kts
    Range 3 700nm at 15,00 kts
    Bunker at max displacement = 406 tons

Complement:
    154 - 201

Cost:
    £0,514 million / $2,058 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 70 tons, 3,4%
    Machinery: 1 161 tons, 55,3%
    Hull, fittings & equipment: 522 tons, 24,8%
    Fuel, ammunition & stores: 347 tons, 16,5%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      467 lbs / 212 Kg = 7,0 x 5,1 " / 130 mm shells or 0,3 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,90
    Metacentric height 3,1 ft / 1,0 m
    Roll period: 8,7 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 48 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,19
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,93

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,431
    Length to Beam Ratio: 11,22 : 1
    'Natural speed' for length: 20,30 kts
    Power going to wave formation at top speed: 63 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 5,00 degrees
    Stern overhang: 9,48 ft / 2,89 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        18,96 ft / 5,78 m
       - Forecastle (10%):    18,96 ft / 5,78 m
       - Mid (23%):        18,96 ft / 5,78 m (11,98 ft / 3,65 m aft of break)
       - Quarterdeck (13%):    11,98 ft / 3,65 m
       - Stern:        11,98 ft / 3,65 m
       - Average freeboard:    13,60 ft / 4,15 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 205,4%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 108,3%
    Waterplane Area: 9 518 Square feet or 884 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 54%
    Structure weight / hull surface area: 32 lbs/sq ft or 157 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,47
        - Longitudinal: 0,86
        - Overall: 0,50
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is extremely poor
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather
 

Rosyjskie pancerniki z działami 16-calowymi

Asumptem do poniższego okrętu jest informacja o opracowaniu (i wyprodukowaniu) przez rosyjskie zakłady Obuchowskie w 1883 r. działa 16-calowego (406 mm) o długości 20 kalibrów, ważącego 84,4 tony i strzelającego pociskami o wadze 697 kg z prędkością 427 m/s. Nie było to chyba specjalnie udane działo (zwłaszcza prędkość wylotowa była niezbyt duża, ale gabaryt i waga pocisku robią swoje – z dystansu 3000 jardów można oszacować jego przebijalność na około 400 mm pancerza stalowego. Nie jest to może bardzo imponujący wynik (w kontekście grubości niektórych ówczesnych pancerzy), ale na np. niemieckie okręty typu Sachsen z pancerzem burtowym 250 mm powinno swobodnie wystarczyć, a poza tym osiągi do pewnego stopnia można poprawić zwiększając np. ładunek miotający. Oczywiście, postanowiłem opracować projekt okrętu, który mógłby te działa przenosić. Myślę, że inspiracji w sylwetce można łatwo się domyślić – są nimi francuskie okręty typu Terrible, przeznaczone do operacji bałtyckich. Podobnie jak na pierwowzorach, starałem się utrzymać wielkość okrętu w ryzach, poprzez relatywnie małe zanurzenie a także niewysoką wolną burtę. Uzbrojenie rozmieszczono w dwóch barbetach na dziobie i na rufie, przykrytych lekkimi osłonami przeciwodłamkowymi. W kazamatach na śródokręciu umieszczono artylerię średnią 8 dział kal. 152 mm L/35. Przeciw torpedowcom otrzymał 12 5-lufowych działek Hotchkissa kal. 37 mm  (1-funtowe), których znaczną liczbę Rosjanie zakupili w 1884 r., i które od 1886 r. sami produkowali. Dziób okrętu został wyposażony w wydatny taran wystający pod linią wodną o 3,5 m do przodu. Ochronę zapewnia pancerz typu compound (stalowo-żelazny) o grubości 381-254 mm na burtach, 305 mm na barbetach i 254 mm na stanowisku dowodzenia. Okręt można uznać za prekursora późniejszych jednostek typu Impierator Aleksandr II, również przeznaczonych na Bałtyk, do zwalczania okrętów pancernych tutejszych mniejszych flot (Szwecja, Dania, a do pewnego czasu także Niemcy). 

Maksim Ispowiednik, russian battleship laid down 1883 (Engine 1885)

Displacement:
    6 762 t light; 7 058 t standard; 7 324 t normal; 7 537 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    317,62 ft / 317,13 ft x 62,40 ft x 21,06 ft (normal load)
    96,81 m / 96,66 m x 19,02 m  x 6,42 m

Armament:
      2 - 15,98" / 406 mm guns in single mounts, 1 827,55lbs / 828,96kg shells, 1883 Model
      Breech loading guns in turrets (on barbettes)
      on centreline ends, evenly spread
      8 - 5,98" / 152 mm guns in single mounts, 86,26lbs / 39,13kg shells, 1877 Model
      Breech loading guns in casemate mounts 
      on side, all amidships
      8 - 1,46" / 37,0 mm guns in single mounts, 1,15lbs / 0,52kg shells, 1873 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      4 - 1,46" / 37,0 mm guns in single mounts, 1,15lbs / 0,52kg shells, 1873 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline ends, evenly spread, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 4 359 lbs / 1 977 kg
    Shells per gun, main battery: 60
    5 - 15,0" / 381 mm submerged torpedo tubes

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    15,0" / 381 mm    116,86 ft / 35,62 m    6,82 ft / 2,08 m
    Ends:    10,0" / 254 mm    188,29 ft / 57,39 m    6,82 ft / 2,08 m
      11,98 ft / 3,65 m Unarmoured ends
      Main Belt covers 57% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    2,01" / 51 mm    2,01" / 51 mm        12,0" / 305 mm
    2nd:    5,00" / 127 mm          -                  -

   - Armour deck: 2,01" / 51 mm, Conning tower: 10,00" / 254 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines, 
    Direct drive, 2 shafts, 5 224 ihp / 3 897 Kw = 15,00 kts
    Range 2 500nm at 8,00 kts
    Bunker at max displacement = 479 tons (100% coal)

Complement:
    395 - 514

Cost:
    £0,837 million / $3,346 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 545 tons, 7,4%
    Armour: 2 217 tons, 30,3%
       - Belts: 1 122 tons, 15,3%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 469 tons, 6,4%
       - Armour Deck: 545 tons, 7,4%
       - Conning Tower: 81 tons, 1,1%
    Machinery: 1 015 tons, 13,9%
    Hull, fittings & equipment: 2 984 tons, 40,7%
    Fuel, ammunition & stores: 562 tons, 7,7%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      5 129 lbs / 2 327 Kg = 2,8 x 16,0 " / 406 mm shells or 1,0 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,19
    Metacentric height 3,4 ft / 1,0 m
    Roll period: 14,3 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 66 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,56
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,32

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,615
    Length to Beam Ratio: 5,08 : 1
    'Natural speed' for length: 17,81 kts
    Power going to wave formation at top speed: 45 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -48,00 degrees
    Stern overhang: 0,49 ft / 0,15 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        12,50 ft / 3,81 m
       - Forecastle (20%):    11,45 ft / 3,49 m
       - Mid (50%):        11,45 ft / 3,49 m
       - Quarterdeck (17%):    11,45 ft / 3,49 m
       - Stern:        11,98 ft / 3,65 m
       - Average freeboard:    11,58 ft / 3,53 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 107,3%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 81,0%
    Waterplane Area: 14 677 Square feet or 1 364 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 85%
    Structure weight / hull surface area: 147 lbs/sq ft or 717 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,92
        - Longitudinal: 2,14
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is adequate
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Good seaboat, rides out heavy weather easily

Maksim Ispowiednik (1885)
Grigorij Bogosłow (1886)
Wasilij Wielikij (1887)
 

Kolejny monitor dla US Navy

Kontynuując niejako post z 15 sierpnia 2026 r. w którym prezentowałem monitory dla US Navy z działami z Oklahomy i Arizony w wieżach potrójnych, proponuję kolejną podobną jednostkę, wykorzystującą pozostałe 2 podwójne wieże z USS Oklahoma. Zasadniczo okręt jest podobny do tamtych jednostek, z tym, że ma wieże na dziobie i rufie, co wymusiło zwiększenie wymiarów i wyporności a także przekonstruowanie rozmieszczenia dział 127 mm. Ponadto okręt ma kilka szt. Oerlikonów więcej. Osiągi i opancerzenie są analogiczne, aczkolwiek pas burtowy jest nieco wyższy.  

Onondaga, United States monitor laid down 1943

Displacement:
    10 383 t light; 10 938 t standard; 11 404 t normal; 11 776 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    478,66 ft / 476,77 ft x 72,44 ft (Bulges 93,90 ft) x 12,83 ft (normal load)
    145,89 m / 145,32 m x 22,08 m (Bulges 28,62 m)  x 3,91 m

Armament:
      4 - 14,02" / 356 mm guns (2x2 guns), 1 376,64lbs / 624,43kg shells, 1928 Model
      Breech loading guns in turrets (on barbettes)
      on centreline ends, evenly spread
      4 - 5,00" / 127 mm guns (2x2 guns), 62,50lbs / 28,35kg shells, 1932 Model
      Dual purpose guns in deck mounts with hoists
      on centreline, all aft, all raised mounts - superfiring
      24 - 1,57" / 40,0 mm guns (6x4 guns), 1,95lbs / 0,88kg shells, 1941 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      30 - 0,79" / 20,0 mm guns in single mounts, 0,24lbs / 0,11kg shells, 1939 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, evenly spread, 10 raised mounts
      2 - 0,79" / 20,0 mm guns in single mounts, 0,24lbs / 0,11kg shells, 1939 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on centreline, all amidships, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 5 811 lbs / 2 636 kg
    Shells per gun, main battery: 100

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    5,98" / 152 mm    153,67 ft / 46,84 m    12,01 ft / 3,66 m
    Ends:    5,00" / 127 mm      93,24 ft / 28,42 m    12,01 ft / 3,66 m
      229,86 ft / 70,06 m Unarmoured ends
      Main Belt covers 50% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    16,0" / 406 mm    10,0" / 254 mm        10,0" / 254 mm
    2nd:    0,98" / 25 mm    0,98" / 25 mm        0,98" / 25 mm
    4th:    0,31" / 8 mm          -                  -
    5th:    0,31" / 8 mm          -                  -

   - Armour deck: 2,99" / 76 mm, Conning tower: 5,98" / 152 mm

Machinery:
    Diesel Internal combustion motors, 
    Direct drive, 2 shafts, 13 372 shp / 9 976 Kw = 18,00 kts
    Range 5 000nm at 12,00 kts
    Bunker at max displacement = 837 tons

Complement:
    551 - 717

Cost:
    £6,689 million / $26,756 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 726 tons, 6,4%
    Armour: 3 419 tons, 30,0%
       - Belts: 793 tons, 7,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 1 035 tons, 9,1%
       - Armour Deck: 1 526 tons, 13,4%
       - Conning Tower: 65 tons, 0,6%
    Machinery: 345 tons, 3,0%
    Hull, fittings & equipment: 5 842 tons, 51,2%
    Fuel, ammunition & stores: 1 021 tons, 9,0%
    Miscellaneous weights: 50 tons, 0,4%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      23 933 lbs / 10 856 Kg = 17,4 x 14,0 " / 356 mm shells or 4,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,42
    Metacentric height 5,7 ft / 1,7 m
    Roll period: 16,6 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 54 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,22
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,09

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,695
    Length to Beam Ratio: 5,08 : 1
    'Natural speed' for length: 21,84 kts
    Power going to wave formation at top speed: 40 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 6,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        17,95 ft / 5,47 m
       - Forecastle (25%):    15,45 ft / 4,71 m
       - Mid (50%):        15,45 ft / 4,71 m
       - Quarterdeck (25%):    15,45 ft / 4,71 m
       - Stern:        15,94 ft / 4,86 m
       - Average freeboard:    15,76 ft / 4,80 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 58,7%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 147,2%
    Waterplane Area: 27 559 Square feet or 2 560 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 114%
    Structure weight / hull surface area: 156 lbs/sq ft or 760 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 1,00
        - Longitudinal: 1,26
        - Overall: 1,02
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is excellent

1 seaplane, 1 catapult
 

Szybki pancernik czy krążownik liniowy?

Prezentowany dziś HMS Citadel to bodaj ostatni (albo jeden z ostatnich) projektów Lorda Fishera. Okręt stanowi rozwinięcie „wielkich lekkich krążowników” (a zwłaszcza Furiousa, z którego zaczerpnął m.in. nadbudówkę czy kalibry dział), ale z większą liczbą ciężkich dział i lepszym opancerzeniem. Relatywnie małe zanurzenie sugeruje być może jego powiązanie z planami operacji bałtyckiej, ale o ile mi wiadomo – podobnie jak w przypadku WLK – nie ma na to 100% potwierdzenia. Projekt przewidywał jednostkę krótsza, ale szersza niż WLK, uzbrojoną w 6 dział kal. 457 mm (model z Furiousa) ustawionych jak na Renown i raczej słabo opancerzoną (pb 152, pp 51, skosy 51). Okręt miał mieć aż 5 śrub – 4 napędzane turbinami parowymi, a piąta (centralna) – małym silnikiem wysokoprężnym dla prędkości marszowej rzędu 6-7 w. (na turbinach okręt miał osiągać 30 w.). Ochrona podwodna miała być taka sama jak na Furiousie, miała składać się z grodzi przeciwtorpedowej  chroniącej maszynownię i magazyny amunicyjne, i miała mieć głębokość 3,7 m. Okręt określany był jako szybki pancernik, choć opancerzenie każe go postrzegać raczej jako krążownik liniowy. 
Istnieje silne podejrzenie, że to właśnie koncepcja HMS Citadel legła u podstaw błędnego zidentyfikowania projektu Incomparable jako gigantycznego krążownika liniowego z 6 działami 508 mm, na co nie ukrywam – swego czasu sam dałem się nabrać (jeszcze na starym blogu), podczas gdy w rzeczywistości Incomparable to była seria projektów pancerników bez nadbudówek.

 

Citadel, british fast battleship laid down 1915 (Engine 1917)

Displacement:
    29 736 t light; 31 315 t standard; 32 204 t normal; 32 915 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    763,50 ft / 760,01 ft x 89,99 ft (Bulges 102,00 ft) x 23,00 ft (normal load)
    232,72 m / 231,65 m x 27,43 m (Bulges 31,09 m)  x 7,01 m

Armament:
      6 - 17,99" / 457 mm guns (3x2 guns), 2 912,18lbs / 1 320,94kg shells, 1915 Model
      Breech loading guns in turrets (on barbettes)
      on centreline ends, majority forward, 1 raised mount - superfiring
      10 - 5,51" / 140 mm guns in single mounts, 83,72lbs / 37,97kg shells, 1913 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, all amidships, 4 raised mounts - superfiring
      2 - 5,51" / 140 mm guns in single mounts, 83,72lbs / 37,97kg shells, 1913 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, all amidships, all raised mounts - superfiring
      2 - 2,99" / 76,0 mm guns in single mounts, 13,39lbs / 6,07kg shells, 1913 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      4 - 1,57" / 40,0 mm guns in single mounts, 1,95lbs / 0,88kg shells, 1914 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 18 512 lbs / 8 397 kg
    Shells per gun, main battery: 90
    2 - 21,0" / 533 mm submerged torpedo tubes

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    5,98" / 152 mm    443,96 ft / 135,32 m    11,68 ft / 3,56 m
    Ends:    2,99" / 76 mm    316,01 ft / 96,32 m    10,01 ft / 3,05 m
      Main Belt covers 90% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Torpedo Bulkhead and Bulges:
        1,50" / 38 mm    443,96 ft / 135,32 m    23,00 ft / 7,01 m

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    10,0" / 254 mm    7,52" / 191 mm        9,02" / 229 mm
    2nd:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -
    3rd:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -

   - Armour deck: 1,81" / 46 mm (2,01" / 51 mm over amidships, 1,50" / 38 mm over ends), Conning tower: 10,00" / 254 mm

Machinery:
    Oil fired boilers, steam turbines plus diesel motors, 
    Geared drive, 5 shafts, 136 845 shp / 102 086 Kw = 30,00 kts
    Range 11 000nm at 7,00 kts
    Bunker at max displacement = 1 600 tons

Complement:
    1 201 - 1 562

Cost:
    £5,363 million / $21,451 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 2 314 tons, 7,2%
    Armour: 6 272 tons, 19,5%
       - Belts: 1 696 tons, 5,3%
       - Torpedo bulkhead: 565 tons, 1,8%
       - Armament: 2 067 tons, 6,4%
       - Armour Deck: 1 727 tons, 5,4%
       - Conning Tower: 218 tons, 0,7%
    Machinery: 5 016 tons, 15,6%
    Hull, fittings & equipment: 16 133 tons, 50,1%
    Fuel, ammunition & stores: 2 468 tons, 7,7%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      31 705 lbs / 14 381 Kg = 10,9 x 18,0 " / 457 mm shells or 4,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,24
    Metacentric height 6,3 ft / 1,9 m
    Roll period: 17,1 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 41 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,59
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,67

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,632
    Length to Beam Ratio: 7,45 : 1
    'Natural speed' for length: 27,57 kts
    Power going to wave formation at top speed: 53 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 4,00 degrees
    Stern overhang: 1,51 ft / 0,46 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        28,41 ft / 8,66 m
       - Forecastle (23%):    22,93 ft / 6,99 m
       - Mid (66%):        22,93 ft / 6,99 m (14,99 ft / 4,57 m aft of break)
       - Quarterdeck (20%):    14,99 ft / 4,57 m
       - Stern:        15,94 ft / 4,86 m
       - Average freeboard:    20,83 ft / 6,35 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 135,0%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 171,3%
    Waterplane Area: 51 543 Square feet or 4 789 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 92%
    Structure weight / hull surface area: 223 lbs/sq ft or 1 090 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 1,07
        - Longitudinal: 0,97
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is excellent
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability