piątek, 7 sierpnia 2026

Małe krążowniki dla Norwegii

Dziś okręt pomysłu kolegi KK, powstały w toku dyskusji pod postem z 17 maja. Jest to nieduży krążownik dla floty norweskiej, przeznaczony do ochrony własnej floty handlowej i prezentowania bandery na odległych akwenach. Jako że Norwegia nie była specjalnie zasobnym krajem, uznałem, że musi to być siłą rzeczy raczej skromna jednostka. Jako punkt odniesienia przyjąłem autentyczne jednostki duńskie, wśród nich Valkyrien z 1890 r. (3020 ton, 2x210, 4x150, 17,5 w.) oraz typ Hekla (3 szt., ok 1300 ton, 2x120/150, 17 w.). Myślę, że potencjalny okręt norweski mógłby być czym pośrednim między nimi, co dało następujące charakterystyki: wyporność 2170 ton, uzbrojenie 2x150, 4x120, 4wt356, pp25-51 (skosy), prędkość 19,5 w. 
Mam nadzieję, że się spodoba :)







Balder, norwegian protected cruiser laid down 1889 (Engine 1890)

Displacement:
    1 903 t light; 1 984 t standard; 2 169 t normal; 2 317 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    263,98 ft / 262,96 ft x 38,25 ft x 14,40 ft (normal load)
    80,46 m / 80,15 m x 11,66 m  x 4,39 m

Armament:
      2 - 5,91" / 150 mm guns in single mounts, 101,43lbs / 46,01kg shells, 1889 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline ends, evenly spread
      4 - 4,72" / 120 mm guns in single mounts, 50,35lbs / 22,84kg shells, 1887 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, all amidships
      4 - 2,24" / 57,0 mm guns in single mounts, 5,06lbs / 2,30kg shells, 1883 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, evenly spread, 2 raised mounts
      4 - 1,46" / 37,0 mm guns in single mounts, 1,43lbs / 0,65kg shells, 1885 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline ends, evenly spread, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 430 lbs / 195 kg
    Shells per gun, main battery: 140
    4 - 14,0" / 356 mm submerged torpedo tubes

Armour:
   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -
    2nd:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -
    3rd:    0,75" / 19 mm          -                  -

   - Armour deck: 1,34" / 34 mm (deck 0,98" / 25 mm, slopes 1,97" / 51 mm), Conning tower: 2,01" / 51 mm

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines, 
    Direct drive, 2 shafts, 6 612 ihp / 4 932 Kw = 19,50 kts
    Range 2 750nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 333 tons (100% coal)

Complement:
    158 - 206

Cost:
    £0,252 million / $1,008 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 54 tons, 2,5%
    Armour: 212 tons, 9,8%
       - Belts: 0 tons, 0,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 32 tons, 1,5%
       - Armour Deck: 173 tons, 8,0%
       - Conning Tower: 7 tons, 0,3%
    Machinery: 1 002 tons, 46,2%
    Hull, fittings & equipment: 636 tons, 29,3%
    Fuel, ammunition & stores: 266 tons, 12,3%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      746 lbs / 338 Kg = 7,4 x 5,9 " / 150 mm shells or 0,3 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,75
    Metacentric height 3,0 ft / 0,9 m
    Roll period: 9,0 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 58 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,13
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,17

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,544
    Length to Beam Ratio: 7,14 : 1
    'Natural speed' for length: 16,22 kts
    Power going to wave formation at top speed: 57 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -31,00 degrees
    Stern overhang: 1,02 ft / 0,31 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        10,96 ft / 3,34 m
       - Forecastle (19%):    9,97 ft / 3,04 m
       - Mid (50%):        9,97 ft / 3,04 m
       - Quarterdeck (13%):    9,97 ft / 3,04 m
       - Stern:        10,47 ft / 3,19 m
       - Average freeboard:    10,08 ft / 3,07 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 190,3%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 83,9%
    Waterplane Area: 6 981 Square feet or 649 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 70%
    Structure weight / hull surface area: 59 lbs/sq ft or 290 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,93
        - Longitudinal: 1,92
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped

Balder (1890)
Gjevjon (1891)
Heimdall (1892)
 

15 komentarzy:

  1. Piekna jednostka, ze znacznym potencjalem dla modernizacji w przededniu Wielkiej Wojny.
    LK

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszy mnie tak pozytywny odbiór :) Co do modernizacji zaś - ja bym się jej spodziewał raczej w okresie międzywojennym, o ile okręty by do tego czasu dotrwały. Być może byłaby ona połączona ze zmianą funkcji lub przeklasyfikowaniem (np. na kanonierki).
      dV

      Usuń
    2. To bardzo dobry pomysl. Moze dodatkowo z funkcja stawiaczy min.
      LK

      Usuń
    3. Można w ogóle 1 przebudować na 100% stawiacz min. Myślę, ze byłby użyteczny w takiej roli aż do DWS. Może przysporzyłby Niemcom w 1940 r. jeszcze większych strat niż w rzeczywistości? Kto wie... ;)
      dV

      Usuń
    4. Jeden lub nawet dwie jednostki mozna poddac przebudowie.
      LK

      Usuń
  2. Czemu to to ma skosy i to takir grube? karol flibustier

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. no i ta budka sternika pomiędzy kominami, ale ale, ona taka sam, jak na kanonierkach, no dobra, daj jeszcze jeden i go kupimy ze stoczni w roku 1920 dla PMW i nazwiemy ORP Kapral Wojciechowski, karol flibustier

      Usuń
    2. Skosy są dla ochrony witaliów :) jest to dość standardowy u schyłku XIX w. sposób ochrony pancernej na mniejszych okrętach (głównie krążownikach), które nie były w stanie unieść odpowiednio grubego opancerzenia burtowego.
      dV

      Usuń
    3. A między kominami jest pancerne stanowisko dowodzenia, a nie budka sternika :) To również spotykany sposób umieszczenia - np. na chilijskiej Esmeraldzie.
      dV

      Usuń
    4. sternik mało ważny, wiem, sam jestem sternikiem, to wiem, jak traktują ;) no skosy faktycznie mogą chronić, bo odbiją w górę taki pocisk, karol flibustier

      Usuń
    5. Dokładnie, chodzi o rykoszety. Taki skos powoduje, że płasko lecące pociski będą trafiać pod bardzo ostrym kątem, z dużą tendencją do odbijania się. Oczywiście, fajnie było by mieć grubsze skosy (na dużych krążownikach bywało ponad 100 mm, a nawet ponad 200), ale tu niestety mocnym ograniczeniem jest wielkość jednostek :(
      dV

      Usuń
  3. Sympatyczny okręcik, ładnie narysowany. Gdyby go zamówiono, miałby chyba większe perspektywy na utrzymanie realnej przydatności operacyjnej niż posiadane przez Norwegię pancerniki obrony wybrzeża. Niska sylwetka oraz posiadane wyrzutnie torpedowe pozwalały myśleć o podjęciu w dogodnych warunkach (noc, mgła) walki ma bliski dystans także z o wiele silniejszym przeciwnikiem. W kontekście agresji niemieckiej w 1940 r. miałyby być może większe szanse na uniknięcie trafienia torpedą od nieruchawych pancerników - zakładając oczywiście, że okręty byłyby pod parą, a ich dowództwo byłoby lojalne wobec rządu w Oslo.
    Możliwa przebudowa to ujednolicenie artylerii głównej, przeniesienie stanowiska dowodzenia (już nieopancerzonego) przed przedni komin, dodanie broni maszynowej dla ochrony przeciwlotniczej oraz (patrz uwagi dV na forum) instalacja torów minowych.
    kk

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. ...wspomniano klęskę w Narwiku w roli tezy do antytezy, ale jakoś nikt nie zaznacza, że okręty norweskie stały po prostu u nabrzeża bez sieci przeciwtorpedowych ani zabezpieczeń przed zagrożeniem spod wody. Nie wiadomo, czy to była naiwność wojenna, czy psychika pokojowa, ale na sto procent wielki błąd taktyczny. Dlatego wymawianie pancernikom bezużyteczności jest nieprzemyślane, bo one mogły porządnie skórę napastnikom przetrzepać przy stosowaniu właściwych zasad okrętów wojujących, karol flibustiier

      Usuń
    2. HNoMS "Eidsvold" został zatopiony zanim otworzył ogień, po pertraktacjach z Niemcami i odrzuceniu żądania poddania się, natomiast "Norge" znajdował się w ruchu i stawił opór, otwierając ogień (także z armat 21 cm), który jednak mimo odległości poniżej kilometra okazał się niecelny. Natomiast torpedy niemieckie trafiły. Kluczem do sytuacji, pomijając brak zaskoczenia po stronie niemieckiej, była fatalna widoczność, umożliwiająca podejście na mały dystans. Oczywiście nie można dowodzić, że hipotetyczne krążowniki uniknęłyby zagłady (niemieckich niszczycieli było 10), stanowiłyby one jednak mniejszy cel, byłyby nieco szybsze, no i gdyby wszystkie trzy były na miejscu, być może wydłużyłoby to czas akcji i zwiększyło szanse zadania strat.
      Cały wywód trzeba jednak rzecz jasna traktować z wielkim przymrużeniem oka, jak każdą historię alternatywną - a poza tym pamiętać, że się jednak starły okręty z różnych epok.
      kk

      Usuń
    3. @karol flibustier - ale przecież właśnie KK zaznaczył, że przydatność okrętów w 1940r . byłaby uwarunkowana ich gotowością do starcia. Jest to oczywiste, Gdyby dały się zaskoczyć, to legły by na dnie dokładnie tak samo, jak każdy inny okręt. Ale jeśli by się nie dały, to po ewentualnej modernizacji, widzę ich szanse w starciu nawet z dużo nowocześniejszymi niszczycielami niemieckimi. W ciasnych fiordach przewaga prędkości nie miałaby wielkiego znaczenia, za to na małych dystansach wzrastała by rola opancerzenia, którego niszczyciele nie miały. Do tego szybkostrzelna artyleria, wyrzutnie torped, i... może być ciekawie ;)
      dV

      Usuń