piątek, 23 października 2026

Niemieckie scouty

Klasą okrętów, jakich przed PWS nie „dorobiła się” flota niemiecka były małe szybkie krążowniki  przeznaczone na flagowce flotylli niszczycieli, w efekcie czego funkcję taką pełnić musiały „zwykłe” niszczyciele, co nie było rozwiązaniem optymalnym. Okręty takie miały wprawdzie wystarczającą szybkość, by pływać z resztą flotylli, ale też dowodzenie z ich pokładu nie było zbyt wygodne, z uwagi na relatywnie małe rozmiary i ciasnotę takich jednostek. Brytyjczycy postawili na tzw. scouty, które okazały się rozwiązaniem lepszym, nawet jeśli czasem odstawały prędkością od reszty flotylli. Wpadłem więc na pomysł podobnych jednostek dla floty niemieckiej. Okręty zostały skonstruowane z naciskiem na prędkość która wyniosła 30 w. Mają też dość silne uzbrojenie torpedowe wynoszące 6 wyrzutni kal. 500 mm. Nieco mniejszy nacisk, analogicznie do niszczycieli, położono na uzbrojenie artyleryjskie, składające się z 6 dział kal. 105 mm. Nie są też przesadnie opancerzone – ochronę zapewnia pokład pancerny o grubości 30 mm ze skosami 40 mm. Typ liczy sobie 8 jednostek – po jednej dla każdej z ośmiu flotylli niszczycieli Hochseeflotte. 










Thorn, german scout cruiser laid down 1910 (Engine 1911)

Displacement:
    2 509 t light; 2 604 t standard; 3 150 t normal; 3 587 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    398,69 ft / 398,20 ft x 40,42 ft x 14,01 ft (normal load)
    121,52 m / 121,37 m x 12,32 m  x 4,27 m

Armament:
      4 - 4,13" / 105 mm guns in single mounts, 35,32lbs / 16,02kg shells, 1906 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, evenly spread
      Aft Main mounts separated by engine room
      2 - 4,13" / 105 mm guns in single mounts, 35,32lbs / 16,02kg shells, 1906 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, all aft
    Weight of broadside 212 lbs / 96 kg
    Shells per gun, main battery: 250
    6 - 19,7" / 500 mm above water torpedoes

Armour:
   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -
    2nd:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -

   - Armour deck: 1,30" / 33 mm (1,18" / 30 mm deck, 1,57" / 40 mm slopes), Conning tower: 1,97" / 50 mm

Machinery:
    Coal and oil fired boilers, steam turbines, 
    Geared drive, 2 shafts, 37 683 shp / 28 112 Kw = 30,00 kts
    Range 4 000nm at 15,00 kts
    Bunker at max displacement = 984 tons (90% coal)

Complement:
    209 - 273

Cost:
    £0,327 million / $1,308 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 26 tons, 0,8%
    Armour: 282 tons, 8,9%
       - Belts: 0 tons, 0,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 17 tons, 0,6%
       - Armour Deck: 255 tons, 8,1%
       - Conning Tower: 9 tons, 0,3%
    Machinery: 1 550 tons, 49,2%
    Hull, fittings & equipment: 650 tons, 20,6%
    Fuel, ammunition & stores: 641 tons, 20,4%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      1 060 lbs / 481 Kg = 30,0 x 4,1 " / 105 mm shells or 0,4 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,88
    Metacentric height 3,6 ft / 1,1 m
    Roll period: 9,0 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 50 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,05
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,98

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,489
    Length to Beam Ratio: 9,85 : 1
    'Natural speed' for length: 19,95 kts
    Power going to wave formation at top speed: 62 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): -4,00 degrees
    Stern overhang: 0,49 ft / 0,15 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        20,93 ft / 6,38 m
       - Forecastle (18%):    19,46 ft / 5,93 m
       - Mid (26%):        18,96 ft / 5,78 m (11,98 ft / 3,65 m aft of break)
       - Quarterdeck (9%):    11,98 ft / 3,65 m
       - Stern:        11,98 ft / 3,65 m
       - Average freeboard:    14,01 ft / 4,27 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 166,0%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 95,9%
    Waterplane Area: 10 618 Square feet or 986 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 82%
    Structure weight / hull surface area: 37 lbs/sq ft or 180 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,58
        - Longitudinal: 0,88
        - Overall: 0,60
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Thorn (1911)
Kiel (1911)
Munster (1912)
Bonn (1912)
Gottingen (1913)
Schwerin (1913)
Koslin (1914)
Essen (1914)
 

10 komentarzy:

  1. Całkiem fajny typ okrętu, taki kompaktowy i na pewno spełniający zadanie dla niego, karol flibustier

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszy mnie tak pozytywna opinia na temat tego okrętu :)
      dV

      Usuń
  2. Szybszy od realnie istniejących scoutów. Zwrócę uwagę na bardzo nowoczesną siłownię w postaci turbin z przekładniami. Kotły docelowo należałoby przystosować do paliwa płynnego, co powinno dodatkowo zwiększyć ich moc i dodać przynajmniej 1 węzeł prędkości. Uzbrojenie również trzeba by zmodyfikować. Np. 3 x I - 149 mm (zamiana obu dziobowych 105 mm na pojedyncze działo 149 mm i rufowych na 2 pojedyncze stanowiska 149 mm). Burtowe armaty 105 mm można zamienić później (~ 1917 r.) na 88 mm DP. W takiej konfiguracji okręt będzie stanowił śmiertelne zagrożenie dla jakichkolwiek niszczycieli z czasów Wielkiej Wojny.
    ŁK

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O ile czegoś nie pominąłem, to byłyby to najszybsze krążowniki w casie PWS (nawet typ D osiągał 29 w., brytyjskie scouty ledwie 25-27 w.). Zmiana paliwa z punktu osiągów i wygody eksploatacji byłaby korzystna, ale w czasie PWS jednak korzystniejszy jest węgiel, bo Niemcy mają go u siebie, a od źródeł ropy są odcięci. Zatem taką przebudowę widziałbym raczej po 1918 r., jeśli te okręty pozwolono by Niemcom zachować, i nie spoczęły by na dnie w Scapa Flow. Podobnie chyba z działami - do przewidzianych zadań 105-tki w czasie wojny powinny wystarczyć, ale zmiana na cięższe działa mogła by się odbyć po wojnie. Myślę, że ciekawa byłaby przebudowa tych okrętów w realiach międzywojennych, jest to temat na ciekawy odrębny post;)
      dV

      Usuń
    2. Zatem z przyjemnością będę oczekiwał na finalizację tego pomysłu!
      ŁK

      Usuń
    3. Myślę, że się tym tematem zajmę. Aczkolwiek efekt nie będzie chyba aż tak spektakularny jak ongiś prezentowana przebudowa Augsburga dla PMW, bo okręt jest mniejszy i daje mniejsze możliwości.
      dV

      Usuń
  3. Ciekawe okręty, które nawet jeżeli same w sobie nie są rewolucją, taktycznie mogłyby wnosić różnicę istotnie zwiększającą efektywność flotylli.

    Podobnie jak Kol. ŁK chodzi mi po głowie kwestia stosowanej na niemieckich krążownikach wojennej konwersji z kalibru 105 na 149 mm, ale tu byłoby więcej pytań niż na jednostkach większych. Francuzi działami 149 mm na przejętym „S113” nie byli zachwyceni, według nich na tę wielkość to było za dużo — przy stabilności na poziomie niszczyciela, nawet dużego, operowanie ciężkimi pociskami w trudniejszych warunkach morskich bardzo ograniczało szybkostrzelność. Tu okręty są większe, ale wciąż mniejsze od zwykłych krążowników. Tzn. Niemcy zapewne takiego przezbrojenia by dokonali, a ewentualnie później skonstatowali, że nie był to jednak najlepszy pomysł.

    Jasta

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mogli by dokonać eksperymentalnie zamiany na jednym okręcie i decyzję co do reszty podjęli by na podstawie doświadczeń praktycznych na tym okręcie. Jakie te doświadczenia byłyby - tu nie mam do końca sprecyzowanego zdania. Te okręty są jednak istotnie większe niż S 113. Z drugiej strony - mogli by uznać że 3 działa dają jednak zbyt małą "gęstość" ognia. Więc mogło by stanąć na jednym okręcie. A może pozostałe przezbrojono by po wojnie, kiedy mogły by być jedynymi krążownikami niemieckimi i nie wypadało by, żeby jako takie dysponowały jedynie tak mizernym kalibrem jak 105 mm? ;)
      dV

      Usuń
    2. ps. widziałbym też oczywiście jeden taki okręt w szeregach PMW ;)

      Usuń
    3. ps2. Ładnie i symbolicznie by było, gdyby SMS Thorn stał się ORP Toruń :)
      dV

      Usuń