Szybki pancernik czy krążownik liniowy?

Prezentowany dziś HMS Citadel to bodaj ostatni (albo jeden z ostatnich) projektów Lorda Fishera. Okręt stanowi rozwinięcie „wielkich lekkich krążowników” (a zwłaszcza Furiousa, z którego zaczerpnął m.in. nadbudówkę czy kalibry dział), ale z większą liczbą ciężkich dział i lepszym opancerzeniem. Relatywnie małe zanurzenie sugeruje być może jego powiązanie z planami operacji bałtyckiej, ale o ile mi wiadomo – podobnie jak w przypadku WLK – nie ma na to 100% potwierdzenia. Projekt przewidywał jednostkę krótsza, ale szersza niż WLK, uzbrojoną w 6 dział kal. 457 mm (model z Furiousa) ustawionych jak na Renown i raczej słabo opancerzoną (pb 152, pp 51, skosy 51). Okręt miał mieć aż 5 śrub – 4 napędzane turbinami parowymi, a piąta (centralna) – małym silnikiem wysokoprężnym dla prędkości marszowej rzędu 6-7 w. (na turbinach okręt miał osiągać 30 w.). Ochrona podwodna miała być taka sama jak na Furiousie, miała składać się z grodzi przeciwtorpedowej  chroniącej maszynownię i magazyny amunicyjne, i miała mieć głębokość 3,7 m. Okręt określany był jako szybki pancernik, choć opancerzenie każe go postrzegać raczej jako krążownik liniowy. 
Istnieje silne podejrzenie, że to właśnie koncepcja HMS Citadel legła u podstaw błędnego zidentyfikowania projektu Incomparable jako gigantycznego krążownika liniowego z 6 działami 508 mm, na co nie ukrywam – swego czasu sam dałem się nabrać (jeszcze na starym blogu), podczas gdy w rzeczywistości Incomparable to była seria projektów pancerników bez nadbudówek.

 

Citadel, british fast battleship laid down 1915 (Engine 1917)

Displacement:
    29 736 t light; 31 315 t standard; 32 204 t normal; 32 915 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    763,50 ft / 760,01 ft x 89,99 ft (Bulges 102,00 ft) x 23,00 ft (normal load)
    232,72 m / 231,65 m x 27,43 m (Bulges 31,09 m)  x 7,01 m

Armament:
      6 - 17,99" / 457 mm guns (3x2 guns), 2 912,18lbs / 1 320,94kg shells, 1915 Model
      Breech loading guns in turrets (on barbettes)
      on centreline ends, majority forward, 1 raised mount - superfiring
      10 - 5,51" / 140 mm guns in single mounts, 83,72lbs / 37,97kg shells, 1913 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on side, all amidships, 4 raised mounts - superfiring
      2 - 5,51" / 140 mm guns in single mounts, 83,72lbs / 37,97kg shells, 1913 Model
      Quick firing guns in deck mounts 
      on centreline, all amidships, all raised mounts - superfiring
      2 - 2,99" / 76,0 mm guns in single mounts, 13,39lbs / 6,07kg shells, 1913 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      4 - 1,57" / 40,0 mm guns in single mounts, 1,95lbs / 0,88kg shells, 1914 Model
      Anti-aircraft guns in deck mounts 
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 18 512 lbs / 8 397 kg
    Shells per gun, main battery: 90
    2 - 21,0" / 533 mm submerged torpedo tubes

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    5,98" / 152 mm    443,96 ft / 135,32 m    11,68 ft / 3,56 m
    Ends:    2,99" / 76 mm    316,01 ft / 96,32 m    10,01 ft / 3,05 m
      Main Belt covers 90% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Torpedo Bulkhead and Bulges:
        1,50" / 38 mm    443,96 ft / 135,32 m    23,00 ft / 7,01 m

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    10,0" / 254 mm    7,52" / 191 mm        9,02" / 229 mm
    2nd:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -
    3rd:    1,50" / 38 mm    0,98" / 25 mm              -

   - Armour deck: 1,81" / 46 mm (2,01" / 51 mm over amidships, 1,50" / 38 mm over ends), Conning tower: 10,00" / 254 mm

Machinery:
    Oil fired boilers, steam turbines plus diesel motors, 
    Geared drive, 5 shafts, 136 845 shp / 102 086 Kw = 30,00 kts
    Range 11 000nm at 7,00 kts
    Bunker at max displacement = 1 600 tons

Complement:
    1 201 - 1 562

Cost:
    £5,363 million / $21,451 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 2 314 tons, 7,2%
    Armour: 6 272 tons, 19,5%
       - Belts: 1 696 tons, 5,3%
       - Torpedo bulkhead: 565 tons, 1,8%
       - Armament: 2 067 tons, 6,4%
       - Armour Deck: 1 727 tons, 5,4%
       - Conning Tower: 218 tons, 0,7%
    Machinery: 5 016 tons, 15,6%
    Hull, fittings & equipment: 16 133 tons, 50,1%
    Fuel, ammunition & stores: 2 468 tons, 7,7%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      31 705 lbs / 14 381 Kg = 10,9 x 18,0 " / 457 mm shells or 4,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,24
    Metacentric height 6,3 ft / 1,9 m
    Roll period: 17,1 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 41 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,59
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,67

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,632
    Length to Beam Ratio: 7,45 : 1
    'Natural speed' for length: 27,57 kts
    Power going to wave formation at top speed: 53 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 4,00 degrees
    Stern overhang: 1,51 ft / 0,46 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        28,41 ft / 8,66 m
       - Forecastle (23%):    22,93 ft / 6,99 m
       - Mid (66%):        22,93 ft / 6,99 m (14,99 ft / 4,57 m aft of break)
       - Quarterdeck (20%):    14,99 ft / 4,57 m
       - Stern:        15,94 ft / 4,86 m
       - Average freeboard:    20,83 ft / 6,35 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 135,0%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 171,3%
    Waterplane Area: 51 543 Square feet or 4 789 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 92%
    Structure weight / hull surface area: 223 lbs/sq ft or 1 090 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 1,07
        - Longitudinal: 0,97
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is excellent
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability