piątek, 18 sierpnia 2017

Transportowce wodnosamolotów



Po stracie transportowca wodnosamolotów Dedal postanowiono w trybie awaryjnym pozyskać inne jednostki, które mogły by pełnić analogiczną funkcję. Wybór padł na dwa średniej wielkości statki handlowe. Z racji toczących się działań wojennych przebudowa ma charakter pospieszny, wskutek czego nie ingerowano praktycznie wcale w konstrukcję jednostki poniżej pokładu. Ponad nim natomiast zlikwidowano nadbudówkę rufową i stare maszty z bomami rozładunkowymi, zamontowano dwa nowe maszty z dźwigami służącymi do opuszczania i podnoszenia z wody wodnosamolotów oraz dwa składane brezentowe „hangary” na pokładzie dziobowym i rufowym, mieszczące odpowiednio 2 i 3 wodnosamoloty typu Grigorowicz M-5 (na produkcję których w liczbie 30 egzemplarzy zakupiliśmy licencję)
Przy znacznie mniejszych rozmiarach jednostki grupa lotnicza jest więc nawet silniejsza niż na poprzednim okręcie. Jak w poprzednim typie, części zamienne, paliwo i inne materiały eksploatacyjne do samolotów są składowane w zaadaptowanych na ten cel ładowniach pod pokładem jednostki.
Same „hangary” mają kształt prostokątny w rzucie z góry, i wystają w rejonach skrajnych poza obrys kadłuba, co uzyskano poprzez zabudowę elementów przypominających sponsony w miejscach, gdzie kadłub zaczyna się zwężać. Samoloty są w nich składowane naprzemiennie skrzydłami wzdłuż osi symetrii okrętu, co pozwala na maksymalizacje wykorzystania dostępnej powierzchni.
Do samoobrony okręt otrzymał 4działa kal. 102 mm. Podobnie jak poprzednio, nie jest to imponujący zestaw, ale okręt nie ma działać samodzielnie, lecz razem z innymi okrętami, więc  można oczekiwać, że zawsze będzie posiadał stosowną eskortę.
Na koniec słów kilka o patronach okrętów. O Edwardzie Szczęsnowiczu każdy słyszał, więc tylko dodam że „u mnie” doszedł do rangi wiceadmirała we flocie Królestwa Polskiego (awanse w latach 1903 i 1907) i stanowiska szefa sztabu floty w latach 1907-1911. Z kolei admirał Eustachy Zaleski (1828-1908) był dowódcą floty w latach 1892-1897. Kolejne awanse admiralskie otrzymał w latach 1874, 1880 i 1892, a na emeryturę odszedł w 1897 r. 





Admirał Szczęsnowicz, polish seaplane carrier laid down 1904, mobilized 1915

Displacement:
    3 556 t light; 3 647 t standard; 4 011 t normal; 4 301 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    327,17 ft / 311,22 ft x 44,49 ft x 16,27 ft (normal load)
    99,72 m / 94,86 m x 13,56 m  x 4,96 m

Armament:
      4 - 4,02" / 102 mm guns in single mounts, 32,38lbs / 14,69kg shells, 1895 Model
      Quick firing guns in deck mounts with hoists
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
      2 - 0,30" / 7,6 mm guns in single mounts, 0,01lbs / 0,00kg shells, 1908 Model
      Machine guns in deck mounts
      on side, all amidships, all raised mounts - superfiring
    Weight of broadside 130 lbs / 59 kg
    Shells per gun, main battery: 150

Armour:
   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    1,18" / 30 mm    0,79" / 20 mm              -

Machinery:
    Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 2 625 ihp / 1 958 Kw = 14,00 kts
    Range 7 000nm at 8,50 kts
    Bunker at max displacement = 655 tons (100% coal)

Complement:
    251 - 327

Cost:
    £0,201 million / $0,803 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 16 tons, 0,4%
    Armour: 11 tons, 0,3%
       - Belts: 0 tons, 0,0%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 11 tons, 0,3%
       - Armour Deck: 0 tons, 0,0%
       - Conning Tower: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 449 tons, 11,2%
    Hull, fittings & equipment: 2 955 tons, 73,7%
    Fuel, ammunition & stores: 455 tons, 11,3%
    Miscellaneous weights: 125 tons, 3,1%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      9 584 lbs / 4 347 Kg = 296,0 x 4,0 " / 102 mm shells or 2,6 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,10
    Metacentric height 1,8 ft / 0,5 m
    Roll period: 14,0 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 96 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,14
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,92

Hull form characteristics:
    Hull has raised forecastle
    Block coefficient: 0,623
    Length to Beam Ratio: 7,00 : 1
    'Natural speed' for length: 17,64 kts
    Power going to wave formation at top speed: 38 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 15,94 ft / 4,86 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        22,44 ft / 6,84 m
       - Forecastle (9%):    17,95 ft / 5,47 m (13,98 ft / 4,26 m aft of break)
       - Mid (50%):        13,45 ft / 4,10 m
       - Quarterdeck (5%):    14,96 ft / 4,56 m
       - Stern:        15,45 ft / 4,71 m
       - Average freeboard:    14,52 ft / 4,43 m

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 44,2%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 107,7%
    Waterplane Area: 10 158 Square feet or 944 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 345%
    Structure weight / hull surface area: 182 lbs/sq ft or 887 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 2,81
        - Longitudinal: 6,09
        - Overall: 3,04
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is adequate
    Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
    Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

5 seaplanes

Admirał Szczęsnowicz (1904, mobilized 1915)
Admirał Zaleski (1905, mobilized 1915)

poniedziałek, 14 sierpnia 2017

Działania na Bałtyku w czerwcu 1915 r.



Działania sił głównych
Brak znaczącej aktywności sił głównych w ciągu bieżącego miesiąca.

Działania sił lekkich
W dniu 11 czerwca polskie kanonierki prowadziły ostrzał pozycji niemieckich pod Połągą. Jedna z nich (Meduza z 1 dywizjonu obrony wybrzeża) miała tego pecha, że zbliżyła się zanadto do brzegu i utkwiła na mieliźnie. Mimo prób podjętych przez towarzyszące kanonierkom torpedowce, okrętu nie udało się ściągnąć z mielizny. Unieruchomiona jednostka stała się celem ostrzału ze strony wojsk niemieckich.  Nie dysponowały one dość ciężką artylerią by przebić gruby na 120 mm pancerz kadłuba kanonierki, jednakże były w stanie całkowicie zdemolować jej części nieopancerzone. W obliczu systematycznego rozbijania jednostki przez wrogą artylerię oraz by uniknąć niepotrzebnych strat w ludziach, dowódca wydał rozkaz opuszczenia pokładu.
W nocy 19 czerwca podjęto kolejna akcję minowania cieśniny piławskiej przy pomocy kutrów minowych, tym razem z użyciem wszystkich jednostek, tj. 3 nosicieli i 6 kutrów. Niestety, tym razem szczęście nie dopisało stronie polskiej. Kutry przypadkowo natknęły się na pomocniczy dozorowiec patrolujący u wejścia do cieśniny. W zaistniałej strzelaninie zatonął kuter KM-2. Tylko niskiej prędkości niemieckiego dozorowca i niskiemu wyszkoleniu jego załogi można zawdzięczać fakt, że pozostałe kutry zdołały się bezpiecznie oddalić.    

Działania okrętów podwodnych
W ciągu czerwca 1915 r. polskie okręty podwodne zatopiły 2 niemieckie frachtowce (830 BRT oraz 1200 BRT) oraz 1 pomocniczy patrolowiec (125 ton).  

Sytuacja na lądzie
Trwają postępy wojsk niemieckich i austro-węgierskich na południowym odcinku frontu. Jego aktualny przebieg obrazuje poniższa mapka:

piątek, 11 sierpnia 2017

Podwodny stawiacz min



Oto zapowiadany podwodny stawiacz min, zbudowany z wykorzystaniem kadłuba jednostki typu Żarłacz. Aby uprzedzić ewentualną jego krytykę, spieszę wytłumaczyć skąd taki a nie inny kształt tej jednostki. Przede wszystkim, okręt powstał w obliczu pilnej potrzeby posiadania okrętu tej klasy, gdyż jedyny dotychczasowy podwodny stawiacz min został utracony. Aby mieć okręt w służbie już w 1915 r. nie można go było budować od podstaw (w tym nie można było skorzystać z gotowych planów poprzedniego stawiacza min), lecz trzeba było skorzystać z kadłuba już budowanej jednostki – czyli w tym przypadku czwartego okrętu typu Żarłacz. Improwizowany charakter przebudowy wymusił daleko idące kompromisy. Przede wszystkim smukły kształt kadłuba nie pozwolił na zamontowanie 2 rzędów studni minowych, stąd okręt ma tylko jeden ich rząd umieszczony  w osi symetrii, co daje łączny zapas min wynoszący 24 szt. Chęć zmaksymalizowania w tych warunkach ilości zabieranych min, co można było uzyskać tylko na drodze wydłużenia przedziału minowego, wymusiła poważne ograniczenie pozostałego uzbrojenia. Zrezygnowano m.in. z armaty kal. 75 mm oraz kadłubowych wyrzutni torped, na które po prostu brakło już miejsca. Pozostawiono tylko 4 zewnętrzne wyrzutnie, które nie zabierają miejsca w kadłubie, a pozwalają zachować minimalne zdolności ofensywne w przypadku natknięcia się na stosowny cel pływający. W celu pomieszczenia odpowiedniego zapasu min (3 na jedną studnię) konieczne okazało się minimalne podwyższenie kadłuba przed kioskiem, ponad całym przedziałem minowym. To pogorszyło nieco charakterystyki hydrodynamiczne jednostki, czego wyrazem jest minimalny spadek prędkości i zasięgu w pływaniu podwodnym przy z niezmienionym napędzie. Ponadto zwiększona wyporność wypływa także na lekki spadek prędkości nawodnej. Z grubsza jednak charakterystyki te pozostają na satysfakcjonującym poziomie. Ogólnie, jak na jednostkę mocno improwizowaną okręt może nie zachwyca, ale powinien być przydatny w działaniach bojowych.  


Mors, polish minelaying submarine laid down 1915

Displacement:
    415 t light; 424 t standard; 459 t normal; 487 t full load, 551 t submerged

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    177,00 ft / 177,00 ft x 17,91 ft x 10,27 ft (normal load)
    53,95 m / 53,95 m x 5,46 m  x 3,13 m
    4 - 18,0" / 457 mm above water torpedoes

Machinery:
    Diesel Internal combustion generators plus batteries,
    Electric motors, 1 shaft, 1 074 shp / 801 Kw = 15,30 kts (750 hp / 559 Kw = 9,00 kts)
    Range 4 000nm at 9,00 kts (55 nm at 5,00 kts)
    Bunker at max displacement = 63 tons

Complement:
    25

Cost:
    £0,029 million / $0,118 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 41 tons, 8,9%
    Hull, fittings & equipment: 206 tons, 44,9%
    Fuel, ammunition & stores: 44 tons, 9,6%
    Miscellaneous weights: 168 tons, 36,6%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      331 lbs / 150 Kg = 3,1 x 6 " / 152 mm shells or 0,5 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,00
    Metacentric height 0,4 ft / 0,1 m
    Roll period: 12,2 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 0 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,00
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,00

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,493
    Length to Beam Ratio: 9,88 : 1
    'Natural speed' for length: 13,30 kts
    Power going to wave formation at top speed: 47 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 25
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        0,00 ft / 0,00 m
       - Forecastle (20%):    0,00 ft / 0,00 m
       - Mid (50%):        0,00 ft / 0,00 m
       - Quarterdeck (15%):    0,00 ft / 0,00 m
       - Stern:        0,00 ft / 0,00 m
       - Average freeboard:    0,00 ft / 0,00 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 69,4%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 0,0%
    Waterplane Area: 2 016 Square feet or 187 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 184%
    Structure weight / hull surface area: 69 lbs/sq ft or 338 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 2,99
        - Longitudinal: 1,28
        - Overall: 1,59
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is extremely poor
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability

24 mines

Operational depth:  159 ft / 48 m
Emergency Depth: 254 ft / 77 m
Crush depth: 398 ft / 121 m