Działania na Bałtyku w czerwcu 1915 r.

Działania sił głównych

Brak znaczącej aktywności sił głównych w ciągu bieżącego miesiąca.

Działania sił lekkich

W dniu 11 czerwca polskie kanonierki prowadziły ostrzał pozycji niemieckich pod Połągą. Jedna z nich (Meduza z 1 dywizjonu obrony wybrzeża) miała tego pecha, że zbliżyła się zanadto do brzegu i utkwiła na mieliźnie. Mimo prób podjętych przez towarzyszące kanonierkom torpedowce, okrętu nie udało się ściągnąć z mielizny. Unieruchomiona jednostka stała się celem ostrzału ze strony wojsk niemieckich.  Nie dysponowały one dość ciężką artylerią by przebić gruby na 120 mm pancerz kadłuba kanonierki, jednakże były w stanie całkowicie zdemolować jej części nieopancerzone. W obliczu systematycznego rozbijania jednostki przez wrogą artylerię oraz by uniknąć niepotrzebnych strat w ludziach, dowódca wydał rozkaz opuszczenia pokładu.

W nocy 19 czerwca podjęto kolejna akcję minowania cieśniny piławskiej przy pomocy kutrów minowych, tym razem z użyciem wszystkich jednostek, tj. 3 nosicieli i 6 kutrów. Niestety, tym razem szczęście nie dopisało stronie polskiej. Kutry przypadkowo natknęły się na pomocniczy dozorowiec patrolujący u wejścia do cieśniny. W zaistniałej strzelaninie zatonął kuter KM-2. Tylko niskiej prędkości niemieckiego dozorowca i niskiemu wyszkoleniu jego załogi można zawdzięczać fakt, że pozostałe kutry zdołały się bezpiecznie oddalić.    

Działania okrętów podwodnych

W ciągu czerwca 1915 r. polskie okręty podwodne zatopiły 2 niemieckie frachtowce (830 BRT oraz 1200 BRT) oraz 1 pomocniczy patrolowiec (125 ton).  

Sytuacja na lądzie

Trwają postępy wojsk niemieckich i austro-węgierskich na południowym odcinku frontu. Jego aktualny przebieg obrazuje poniższa mapka:

Podwodny stawiacz min

Oto zapowiadany podwodny stawiacz min, zbudowany z wykorzystaniem kadłuba jednostki typu Żarłacz. Aby uprzedzić ewentualną jego krytykę, spieszę wytłumaczyć skąd taki a nie inny kształt tej jednostki. Przede wszystkim, okręt powstał w obliczu pilnej potrzeby posiadania okrętu tej klasy, gdyż jedyny dotychczasowy podwodny stawiacz min został utracony. Aby mieć okręt w służbie już w 1915 r. nie można go było budować od podstaw (w tym nie można było skorzystać z gotowych planów poprzedniego stawiacza min), lecz trzeba było skorzystać z kadłuba już budowanej jednostki – czyli w tym przypadku czwartego okrętu typu Żarłacz. Improwizowany charakter przebudowy wymusił daleko idące kompromisy. Przede wszystkim smukły kształt kadłuba nie pozwolił na zamontowanie 2 rzędów studni minowych, stąd okręt ma tylko jeden ich rząd umieszczony  w osi symetrii, co daje łączny zapas min wynoszący 24 szt. Chęć zmaksymalizowania w tych warunkach ilości zabieranych min, co można było uzyskać tylko na drodze wydłużenia przedziału minowego, wymusiła poważne ograniczenie pozostałego uzbrojenia. Zrezygnowano m.in. z armaty kal. 75 mm oraz kadłubowych wyrzutni torped, na które po prostu brakło już miejsca. Pozostawiono tylko 4 zewnętrzne wyrzutnie, które nie zabierają miejsca w kadłubie, a pozwalają zachować minimalne zdolności ofensywne w przypadku natknięcia się na stosowny cel pływający. W celu pomieszczenia odpowiedniego zapasu min (3 na jedną studnię) konieczne okazało się minimalne podwyższenie kadłuba przed kioskiem, ponad całym przedziałem minowym. To pogorszyło nieco charakterystyki hydrodynamiczne jednostki, czego wyrazem jest minimalny spadek prędkości i zasięgu w pływaniu podwodnym przy z niezmienionym napędzie. Ponadto zwiększona wyporność wypływa także na lekki spadek prędkości nawodnej. Z grubsza jednak charakterystyki te pozostają na satysfakcjonującym poziomie. Ogólnie, jak na jednostkę mocno improwizowaną okręt może nie zachwyca, ale powinien być przydatny w działaniach bojowych.  

Mors, polish minelaying submarine laid down 1915

Displacement:
    415 t light; 424 t standard; 459 t normal; 487 t full load, 551 t submerged

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    177,00 ft / 177,00 ft x 17,91 ft x 10,27 ft (normal load)
    53,95 m / 53,95 m x 5,46 m  x 3,13 m
    4 - 18,0" / 457 mm above water torpedoes

Machinery:
    Diesel Internal combustion generators plus batteries,
    Electric motors, 1 shaft, 1 074 shp / 801 Kw = 15,30 kts (750 hp / 559 Kw = 9,00 kts)
    Range 4 000nm at 9,00 kts (55 nm at 5,00 kts)
    Bunker at max displacement = 63 tons

Complement:
    25

Cost:
    £0,029 million / $0,118 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 41 tons, 8,9%
    Hull, fittings & equipment: 206 tons, 44,9%
    Fuel, ammunition & stores: 44 tons, 9,6%
    Miscellaneous weights: 168 tons, 36,6%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      331 lbs / 150 Kg = 3,1 x 6 " / 152 mm shells or 0,5 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,00
    Metacentric height 0,4 ft / 0,1 m
    Roll period: 12,2 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 0 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,00
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,00

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,493
    Length to Beam Ratio: 9,88 : 1
    'Natural speed' for length: 13,30 kts
    Power going to wave formation at top speed: 47 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 25
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        0,00 ft / 0,00 m
       - Forecastle (20%):    0,00 ft / 0,00 m
       - Mid (50%):        0,00 ft / 0,00 m
       - Quarterdeck (15%):    0,00 ft / 0,00 m
       - Stern:        0,00 ft / 0,00 m
       - Average freeboard:    0,00 ft / 0,00 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 69,4%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 0,0%
    Waterplane Area: 2 016 Square feet or 187 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 184%
    Structure weight / hull surface area: 69 lbs/sq ft or 338 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 2,99
        - Longitudinal: 1,28
        - Overall: 1,59
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is excellent
    Room for accommodation and workspaces is extremely poor
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability

24 mines

Operational depth:  159 ft / 48 m
Emergency Depth: 254 ft / 77 m
Crush depth: 398 ft / 121 m

Szybki trałowiec

Dziś kolejny trałowiec, którego przebudowa wynikła z dyskusji pod poprzednim postem. Trudno napisać o nim coś więcej niż dosłownie kilka słów. Jest to przebudowany okręt łącznikowy (dawny niszczyciel) Szkwał. Konwersja objęła likwidację dużej rufowej nadbudówki, w miejsce której zamontowano urządzenia trałowe oraz pojedyncze działko kal. 37 mm. Poza tym, większych zmian nie było. Maszynownia pozostała nietknięta, bowiem była wymieniona przy okazji poprzedniej przebudowy, w 1906 r. Oceniam, że na chwilę obecną zapewnia ona realną prędkość maksymalną na poziomie niewiele niższym niż nominalne 27 w., co nawet dla „ofensywnego” trałowca jest wartością jak najbardziej wystarczającą.

Szkwał, polish minesweeper laid down 1895 (Engine 1906), rebuilt 1915

Displacement:
    233 t light; 240 t standard; 290 t normal; 330 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    188,83 ft / 186,38 ft x 18,90 ft x 7,09 ft (normal load)
    57,55 m / 56,81 m x 5,76 m  x 2,16 m

Armament:
      1 - 2,95" / 75,0 mm guns in single mounts, 12,87lbs / 5,84kg shells, 1891 Model
      Quick firing gun in deck mount
      on centreline forward, 1 raised gun
      1 - 1,46" / 37,0 mm guns in single mounts, 1,55lbs / 0,70kg shells, 1914 Model
      Quick firing gun in deck mounts
      on centreline, all aft
    Weight of broadside 14 lbs / 7 kg
    Shells per gun, main battery: 160

Machinery:
    Coal fired boilers, steam turbines,
    Direct drive, 2 shafts, 7 740 shp / 5 774 Kw = 27,00 kts
    Range 2 820nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 90 tons (100% coal)
      Caution: Delicate, lightweight machinery

Complement:
    34 - 45

Cost:
    £0,033 million / $0,133 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 2 tons, 0,6%
    Machinery: 168 tons, 58,0%
    Hull, fittings & equipment: 63 tons, 21,7%
    Fuel, ammunition & stores: 57 tons, 19,7%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      64 lbs / 29 Kg = 5,0 x 3,0 " / 75 mm shells or 0,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,96
    Metacentric height 1,2 ft / 0,4 m
    Roll period: 7,2 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 26 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,03
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,26

Hull form characteristics:
    Hull has rise forward of midbreak
    Block coefficient: 0,407
    Length to Beam Ratio: 9,86 : 1
    'Natural speed' for length: 13,65 kts
    Power going to wave formation at top speed: 71 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 3,00 degrees
    Stern overhang: 2,00 ft / 0,61 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        8,40 ft / 2,56 m
       - Forecastle (16%):    10,01 ft / 3,05 m
       - Mid (22%):        10,01 ft / 3,05 m (6,00 ft / 1,83 m aft of break)
       - Quarterdeck (13%):    5,51 ft / 1,68 m
       - Stern:        6,00 ft / 1,83 m
       - Average freeboard:    6,58 ft / 2,01 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 192,1%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 74,7%
    Waterplane Area: 2 177 Square feet or 202 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 26%
    Structure weight / hull surface area: 17 lbs/sq ft or 82 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,46
        - Longitudinal: 0,97
        - Overall: 0,50
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability