piątek, 19 września 2014

Rzeczne drobnoustroje



Czas na kilka „drobnoustrojów” dla naszych flotylli rzecznych. Pierwszy z nich to kuter uzbrojony, przeznaczony zarówno na rzeki w Polsce, jak i w Togo i od biedy także na Jangcy. Nowością jest zainstalowanie na okręcie km-ów, których dotychczas na naszych jednostkach nie było. Druga jednostka jest bardziej niekonwencjonalna, jest nią bowiem.. torpedowiec rzeczny, a ściślej mówiąc – okręt wyposażony w torpedę/minę wytykową. Ta jednostka jest już stricte przeznaczona na Jangcy, bowiem tam możemy spotkać się z okrętami rzecznymi chińskimi lub innych państw europejskich, które utrzymywały na tej rzece swoje flotylle. Spodziewam się sporej krytyki tej akurat jednostki, więc spieszę wyjaśnić, że nie jest to jak na początek XX w. taki straszny ewenement jakby się mogło wydawać, bowiem podobne jednostki miała w owym czasie np. rumuńska flotylla na Dunaju (torpedowce typu Capitan Nicolae Lascar Bogdan) nawet jakby nie było okazji użyć głównego uzbrojenia okrętu, to zawsze może on służyć jako szybki rzeczny patrolowiec, co było w komentarzach postulowane. Dlatego także ta jednostka jest wyposażona w km-y. Nie ukrywam, że myślałem nawet o rzecznym torpedowcu wyposażonym w torpedy samobieżne ale nie wydało mi się to celowe, bo ze względu na małe zanurzenie okrętów rzecznych torpedę trzeba by nastawić praktycznie na zerowe albo minimalne zanurzenie, a nie wiadomo (przynajmniej mnie) jakby się torpeda zachowywała w takich warunkach. Podejrzewam, że nie byłą by zbyt celna (choć w czasie pierwszej wojny światowej na Dunaju były ponoć jakieś próby torpedowania?)
Wreszcie trzecia jednostka to kanonierka rzeczna – z racji swoich rozmiarów (zwłaszcza zanurzenie) przeznaczona raczej na duże rzeki w naszych posiadłościach kolonialnych. Mimo niedużej wyporności może się pochwalić całkiem sporym działem, jakie ma na uzbrojeniu;)


Chart, polish river cutter laid down 1903

Displacement:
    12 t light; 12 t standard; 13 t normal; 14 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    59,12 ft / 59,12 ft x 9,94 ft x 1,80 ft (normal load)
    18,02 m / 18,02 m x 3,03 m  x 0,55 m

Armament:
      2 - 0,30" / 7,6 mm guns in single mounts, 0,01lbs / 0,00kg shells, 1903 Model
      Machine guns in deck mounts
      on centreline ends, evenly spread
    Weight of broadside 0 lbs / 0 kg
    Shells per gun, main battery: 1 000

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 371 ihp / 277 Kw = 17,40 kts
    Range 370nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 2 tons (100% coal)
      Caution: Delicate, lightweight machinery

Complement:
    3 - 4

Cost:
    £0,002 million / $0,006 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 8 tons, 64,7%
    Hull, fittings & equipment: 3 tons, 24,1%
    Fuel, ammunition & stores: 1 tons, 11,2%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      3 lbs / 1 Kg = 236,4 x 0,3 " / 8 mm shells or 0,0 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 2,09
    Metacentric height 0,5 ft / 0,2 m
    Roll period: 5,9 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 10 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,00
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,04

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,429
    Length to Beam Ratio: 5,95 : 1
    'Natural speed' for length: 7,69 kts
    Power going to wave formation at top speed: 79 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        2,95 ft / 0,90 m
       - Forecastle (20%):    2,95 ft / 0,90 m
       - Mid (50%):        2,49 ft / 0,76 m
       - Quarterdeck (15%):    2,00 ft / 0,61 m
       - Stern:        2,00 ft / 0,61 m
       - Average freeboard:    2,49 ft / 0,76 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 208,7%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 54,8%
    Waterplane Area: 350 Square feet or 33 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 12%
    Structure weight / hull surface area: 7 lbs/sq ft or 32 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,47
        - Longitudinal: 1,08
        - Overall: 0,51
    Caution: Hull subject to strain in open-sea
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is extremely poor
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability

Chart (1903)
Wyżeł (1903)
Wilczur (1903)
Ogar (1903)
Posokowiec (1903)
Terier (1903)
Płochacz (1904)
Wilczarz (1904)
Legawiec (1904)
Seter (1904)
Pointer (1904)



Łowca, polish river spar torpedo boat laid down 1903

Displacement:
    35 t light; 36 t standard; 38 t normal; 40 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    98,75 ft / 98,26 ft x 12,70 ft x 2,30 ft (normal load)
    30,10 m / 29,95 m x 3,87 m  x 0,70 m

Armament:
      2 - 0,30" / 7,6 mm guns in single mounts, 0,01lbs / 0,00kg shells, 1903 Model
      Machine guns in deck mounts
      on centreline ends, evenly spread
    Weight of broadside 0 lbs / 0 kg
    Shells per gun, main battery: 800
    1 - above water spar torpedo

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 1 054 ihp / 786 Kw = 20,50 kts
    Range 400nm at 10,00 kts
    Bunker at max displacement = 4 tons (100% coal)
      Caution: Delicate, lightweight machinery

Complement:
    6 - 9

Cost:
    £0,005 million / $0,019 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 24 tons, 64,3%
    Hull, fittings & equipment: 10 tons, 25,3%
    Fuel, ammunition & stores: 3 tons, 7,8%
    Miscellaneous weights: 1 tons, 2,6%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      9 lbs / 4 Kg = 690,3 x 0,3 " / 8 mm shells or 0,1 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,95
    Metacentric height 0,7 ft / 0,2 m
    Roll period: 6,6 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 14 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,00
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,08

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,464
    Length to Beam Ratio: 7,74 : 1
    'Natural speed' for length: 9,91 kts
    Power going to wave formation at top speed: 74 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,49 ft / 0,15 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        3,97 ft / 1,21 m
       - Forecastle (20%):    3,77 ft / 1,15 m
       - Mid (50%):        3,48 ft / 1,06 m
       - Quarterdeck (15%):    3,48 ft / 1,06 m
       - Stern:        3,48 ft / 1,06 m
       - Average freeboard:    3,60 ft / 1,10 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 210,1%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 70,9%
    Waterplane Area: 769 Square feet or 71 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 12%
    Structure weight / hull surface area: 9 lbs/sq ft or 43 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,48
        - Longitudinal: 0,77
        - Overall: 0,50
    Caution: Hull subject to strain in open-sea
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is extremely poor
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Ship has quick, lively roll, not a steady gun platform
    Caution: Lacks seaworthiness - very limited seakeeping ability

Łowca (1903)
Myśliwy (1903)



Zawzięta, polish river gunboat laid down 1904

Displacement:
    80 t light; 84 t standard; 87 t normal; 90 t full load

Dimensions: Length overall / water x beam x draught
    88,94 ft / 88,45 ft x 14,96 ft x 3,97 ft (normal load)
    27,11 m / 26,96 m x 4,56 m  x 1,21 m

Armament:
      1 - 4,72" / 120 mm guns in single mounts, 52,72lbs / 23,91kg shells, 1891 Model
      Quick firing gun in a deck mount with hoist
      on centreline forward
      Main guns limited to end-on fire
      1 - 0,30" / 7,6 mm guns in single mounts, 0,01lbs / 0,00kg shells, 1903 Model
      Machine gun in deck mount
      on centreline aft
    Weight of broadside 53 lbs / 24 kg
    Shells per gun, main battery: 70

Armour:
   - Belts:        Width (max)    Length (avg)        Height (avg)
    Main:    0,71" / 18 mm      32,81 ft / 10,00 m    3,08 ft / 0,94 m
    Ends:    Unarmoured
      Main Belt covers 57% of normal length
      Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Gun armour:    Face (max)    Other gunhouse (avg)    Barbette/hoist (max)
    Main:    0,98" / 25 mm    0,71" / 18 mm              -

Machinery:
    Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,
    Direct drive, 1 shaft, 123 ihp / 92 Kw = 10,50 kts
    Range 1 000nm at 6,50 kts
    Bunker at max displacement = 6 tons (100% coal)

Complement:
    13 - 18

Cost:
    £0,011 million / $0,043 million

Distribution of weights at normal displacement:
    Armament: 7 tons, 7,6%
    Armour: 7 tons, 7,7%
       - Belts: 4 tons, 4,3%
       - Torpedo bulkhead: 0 tons, 0,0%
       - Armament: 3 tons, 3,4%
       - Armour Deck: 0 tons, 0,0%
       - Conning Tower: 0 tons, 0,0%
    Machinery: 17 tons, 19,1%
    Hull, fittings & equipment: 50 tons, 57,6%
    Fuel, ammunition & stores: 7 tons, 8,0%
    Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:
    Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
      86 lbs / 39 Kg = 1,6 x 4,7 " / 120 mm shells or 0,2 torpedoes
    Stability (Unstable if below 1.00): 1,06
    Metacentric height 0,3 ft / 0,1 m
    Roll period: 11,1 seconds
    Steadiness    - As gun platform (Average = 50 %): 73 %
            - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 1,36
    Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,47

Hull form characteristics:
    Hull has a flush deck
    Block coefficient: 0,580
    Length to Beam Ratio: 5,91 : 1
    'Natural speed' for length: 9,40 kts
    Power going to wave formation at top speed: 53 %
    Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50
    Bow angle (Positive = bow angles forward): 0,00 degrees
    Stern overhang: 0,49 ft / 0,15 m
    Freeboard (% = measuring location as a percentage of overall length):
       - Stem:        5,97 ft / 1,82 m
       - Forecastle (25%):    5,41 ft / 1,65 m
       - Mid (50%):        5,41 ft / 1,65 m
       - Quarterdeck (14%):    5,41 ft / 1,65 m
       - Stern:        5,41 ft / 1,65 m
       - Average freeboard:    5,47 ft / 1,67 m
    Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:
    Space    - Hull below water (magazines/engines, low = better): 117,2%
        - Above water (accommodation/working, high = better): 73,4%
    Waterplane Area: 926 Square feet or 86 Square metres
    Displacement factor (Displacement / loading): 91%
    Structure weight / hull surface area: 34 lbs/sq ft or 164 Kg/sq metre
    Hull strength (Relative):
        - Cross-sectional: 0,84
        - Longitudinal: 5,15
        - Overall: 1,00
    Hull space for machinery, storage, compartmentation is cramped
    Room for accommodation and workspaces is cramped
    Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
    Good seaboat, rides out heavy weather easily

Zawzięta (1904)
Zuchwała (1904)
Zaradna (1904)
Zwinna (1904)
Zręczna (1904)

14 komentarzy:

  1. A więc kuter i kanonierka przydadzą się ,co do torpedowca z miną ... , bez tej miny był by o wiele lepszym kutrem (zwłaszcza z tą prędkością)

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie wątpię w użyteczność tych jednostek, jednak wydaje mi się, że prezentowanie dwunastotonowego kutra mija się z celem To nie jest jednostka (okręt) wojenna, z kaemów można strzelać do kaczek, ale nawet nie do rzecznych statków.
    Natomiast torpedowiec generalnie mi się podoba, sadzę, że przydałoby się ich znacznie więcej. Atak kilku takich jednostek np. na średnią kanonierkę, rokowałby duże szanse sukcesu. O ile wiem, to pierwsze torpedy nie były samobieżne, lecz właśnie tego typu, z tym, że umieszczone na stałe na długim drzewcu przymocowanym do dziobu „torpedowca”. Ale ta sama uwaga co wyżej. Powinien być troszeczkę większy, aby zamocować jeszcze chociaż jedno działko 37 – 47 mm. Na małe jednostki rzeczne wystarczy. Podejrzewam, że góra kilkanaście ton więcej załatwi sprawę.
    Jeśli chodzi o ostatnią jednostkę, to pozostanie tajemnicą Twoją i springsharpa, jak udało Wam się wepchnąć 120 – kę na dwucyfrową wyporność. Ale skoro już się udało, to tylko chwalić. Sądzę, że również przydałoby się ich więcej, zwłaszcza w Chinach i Afryce.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zgadzam się, że armata 120 mm (Canet) na tak małej jednostce, jak zaprezentowana kanonierka, wydaje się przesadą. Sądzę, że lepszym zestawem uzbrojenia byłaby 75 mm armata (Canet) na dziobie + 37 mm armata automatyczna (Maxim-Nordenfelt) na rufie + po jednym 7,62 mm ckm na burtach.
      MJ

      Usuń
  3. Kanonierka jest świetna (ma nawet pancerz!). Od kutrów i torpedowców oczekiwałbym czegoś więcej (więcej węzłów po pierwsze), ale ograniczenia techniczne, wiem. Aleksandrze! Tak, pierwsze torpedy, to były bomby na kiju i uzbrojony w nie prototorpedowiec był w naszej flocie http://springsharp.blogspot.com/2013/10/flota-polska-w-xix-w-kuter-minowy.html.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rzeczywiście; okazuje się, że pamięć mam dobrą, ale krótką. :-(

      Usuń
  4. Nowe kanonierki rzeczne nazywają się m.in.: Zawzięta, Zwinna, Zręczna. Mamy też torpedowce (morskie) o nazwach: Zawzięty, Zwinny, Zręczny. Można by ślicznie skojarzyć trzy pary :).

    JKS

    OdpowiedzUsuń
  5. Cieszy mnie, że nie potępiliście w czambuł mojego torpedowca;) Obiecuję, że opracuję w przyszłości jego następcę, wyposażonego w jakąś konkretniejszą artylerię i torpedę samobieżną. Stąd prośba: jakbyście mieli jakieś materiały nt. użycia torped samobieżnych na rzekach, to bym prosił o podesłanie (tu na blogu, albo na maila: asalw@interia.pl, z góry dzięki;))
    Co do kanonierki - faktycznie działo może wyglądać na pierwszy rzut oka monstrualnie w zestawieniu z wielkością jednostki, ale np. Francuzi w czasie PWS na swoje kanonierki rzeczne o wyp. 103 t. wsadzali działo 138 mm, a na nieco większe, 161-tonowe - 2x100, dlatego sądzę, że jest możliwe zmieszczenie jednej 120-tki na tym kadłubie. Ponieważ generalnie typ ten się spodobał, to zapewne będzie miał swoją kontynuację, co też stworzy nowe możliwości kojarzenia w pary, na co zwrócił uwagę JKS;)
    Wreszcie kuter - to jednostka zbudowana w zasadzie pod zamówienie Stonka, ma ścigać jakieś typy spod ciemnej gwiazdy po Jangcy, ewentualnie postraszyć tubylców w Togo, do czego km-y powinny wystarczyć. Może nawet w kraju by się te "okręty" przydały - przecież nasza międzywojenna flotylla wiślana a potem pińska miała trochę takich (nawet sporo mniejszych!) motorówek zwanych kutrami uzbrojonymi, których jedynym orężem były właśnie km-y.

    OdpowiedzUsuń
  6. Materiałów na ten temat nie mam, ale ówcześnie też ich nie było, więc pomyślmy (jak teoretycy w każdej admiralicji). Jangcy jest wielka, zwłaszcza u ujścia, gdzie się wprowadziliśmy. Torpedowcom (tym obecnym i późniejszym uzbrojonym w torpedy samobieżne) nie zabraknie miejsca do manewrów. Jest to nietypowy pomysł, więc mamy szansę zaskoczyć wroga. Z tych powodów nie potępiam pomysłu torpedowców rzecznych. Ale sama torpeda jest problematyczna. Jednostki rzeczne mają małe zanurzenie (często mniej niż metr), a zapalniki zbliżeniowe to jeszcze odległa przyszłość. Torpeda musiałaby płynąć na minimalnej głębokości lub na powierzchni (to drugie naraża ją na uszkodzenie ogniem karabinów maszynowych). Da się? Pytam bo nie wiem. Do tego nurt rzeki spycha nasz pocisk (zapewne mały i o stosunkowo słabym napędzie), celowanie będzie problemem. Na plus można zaliczyć fakt, że jednostki rzeczne są delikatne (w porównaniu do kolosów oceanicznych) i słabą ochronę części podwodnej albo wcale. Wystarczy więc mała głowica. A w międzyczasie może rzeczny stawiacz min?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rzeczny stawiacz min - bardzo ciekawy pomysł!

      Usuń
  7. Ok - stawiacz min to ciekawy pomysł. Może od razu w dwóch wariantach - duży na Jangcy i mały na rzeki polskie?

    OdpowiedzUsuń
  8. Na Jangcy jak najbardziej. Solidny taki. A u nas, to może też - tak na wszelki wypadek.

    OdpowiedzUsuń
  9. http://www.historycy.org/index.php?showtopic=95436

    OdpowiedzUsuń